Zachorowałeś na umowie na okres próbny i nie wiesz, czy zwolnienie lekarskie będzie płatne? To częsta wątpliwość, bo okres próbny przypada zwykle na pierwszy miesiąc pracy, a wtedy obowiązują szczególne zasady. Dobra wiadomość: umowa na okres próbny to pełnoprawna umowa o pracę, z której wynika obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe. Wyjaśniamy, czy L4 na okresie próbnym jest płatne, kiedy obowiązuje okres wyczekiwania oraz czy pracodawca może wypowiedzieć umowę w trakcie zwolnienia.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy L4 na okresie próbnym jest płatne i kto wypłaca świadczenie,
- jak działa okres wyczekiwania w pierwszych miesiącach pracy,
- ile wynosi wynagrodzenie chorobowe i jak je obliczyć na okresie próbnym,
- czy pracodawca może wypowiedzieć umowę na okres próbny w czasie L4,
- co dzieje się ze zwolnieniem, gdy umowa na okres próbny się kończy.
Czy umowa na okres próbny daje prawo do wynagrodzenia chorobowego?
Tak. Umowa o pracę na okres próbny jest jednym z rodzajów umowy o pracę, dlatego pracownik jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniem chorobowym od pierwszego dnia zatrudnienia. To właśnie ubezpieczenie chorobowe daje prawo do świadczeń w razie niezdolności do pracy.
W praktyce oznacza to, że pracownikowi na okresie próbnym - tak samo jak na umowie na czas określony czy nieokreślony - może przysługiwać:
- wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę na podstawie art. 92 Kodeksu pracy,
- a po przekroczeniu limitu - zasiłek chorobowy z ZUS.
Ważne! Sam fakt, że jesteś na okresie próbnym, nie pozbawia Cię prawa do płatnego L4. Kluczowe jest co innego - czy upłynął już okres wyczekiwania.
L4 na okresie próbnym a okres wyczekiwania
Ponieważ okres próbny przypada zwykle na pierwszy miesiąc zatrudnienia, najczęściej decyduje tu okres wyczekiwania.
- Dla osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniem chorobowym, czyli pracowników na umowie o pracę, okres wyczekiwania wynosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
- Jeśli niezdolność do pracy powstała przed upływem 30 dni, za ten czas zwolnienie lekarskie zwykle nie będzie płatne.
- Prawo do wynagrodzenia chorobowego nabywasz dopiero od 31. dnia ubezpieczenia, chyba że działa jeden z wyjątków.
Kiedy L4 na okresie próbnym staje się płatne?
Najczęściej decyduje 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Są jednak wyjątki, które mogą dawać prawo do świadczenia od pierwszego dnia.
Przerwa między ubezpieczeniami nie przekroczyła 30 dni? Wcześniejszy okres może się wliczyć.
Szkoła lub uczelnia i ubezpieczenie w ciągu 90 dni mogą oznaczać świadczenie od razu.
Długi staż obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego znosi okres wyczekiwania.
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy może dawać prawo do świadczenia od pierwszego dnia.
Przykład: Pan Krzysztof podpisał umowę na okres próbny od 1 czerwca 2026 r. i zachorował 12 czerwca. Za okres do 30 czerwca, czyli do upływu 30 dni ubezpieczenia, nie otrzyma wynagrodzenia chorobowego. Świadczenie przysługuje mu dopiero od 1 lipca - jeśli niezdolność do pracy będzie trwała dłużej.
Kiedy L4 jest płatne od pierwszego dnia pracy?
Okres wyczekiwania nie obowiązuje w kilku sytuacjach. Wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek może przysługiwać od pierwszego dnia pracy, gdy:
- niezdolność powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
- jesteś absolwentem szkoły lub uczelni i przystąpiłeś do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od jej ukończenia,
- masz co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
- niezdolność wynika z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - wtedy znaczenie mogą mieć przepisy o ubezpieczeniu wypadkowym.
Uwaga! Do 30 dni okresu wyczekiwania wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Jeżeli przeszedłeś na okres próbny prosto z innej pracy, możesz mieć prawo do płatnego L4 od razu.
Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe na okresie próbnym?
Po nabyciu prawa do świadczenia jego wysokość jest taka sama jak przy innych umowach o pracę:
- 80% podstawy wymiaru - standardowa stawka,
- 100% podstawy wymiaru - m.in. przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz w okresie ciąży.
Wynagrodzenie chorobowe pracodawca wypłaca za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a dla pracowników po 50. roku życia - za pierwsze 14 dni. Po przekroczeniu tego limitu wypłacany jest zasiłek chorobowy z ZUS. Szerzej opisujemy to w artykule o tym, kto płaci za L4: pracodawca czy ZUS.
Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe? Podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc niezdolności do pracy. Jeżeli pracujesz krócej, a tak zwykle jest na okresie próbnym, bierze się pod uwagę wynagrodzenie za pełne kalendarzowe miesiące pracy. Gdy chorujesz już w pierwszym miesiącu, znaczenie ma wynagrodzenie miesięczne określone w umowie, czyli takie, które otrzymałbyś, gdybyś przepracował pełny miesiąc.
Przykład: Pani Aleksandra ma w umowie na okres próbny wynagrodzenie 5 500 zł brutto. Po pomniejszeniu o składki społeczne finansowane przez pracownika (13,71%) podstawa wymiaru wynosi około 4 746 zł. Stawka dzienna wynagrodzenia chorobowego przy 80% to: 4 746 zł × 80% ÷ 30 = około 127 zł za każdy dzień niezdolności do pracy.
Wskaźniki i stawki należy zweryfikować na dzień obliczenia. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku: ile wynosi zasiłek chorobowy.
Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę na okres próbny w czasie L4?
To jedna z najczęstszych obaw pracowników. Tu obowiązują dwie ważne zasady:
- Ochrona przed wypowiedzeniem - zgodnie z art. 41 Kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika, w tym podczas L4, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
- Naturalne zakończenie umowy - umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem okresu, na jaki została zawarta, nawet jeżeli pracownik jest wtedy na zwolnieniu lekarskim. Choroba nie przedłuża automatycznie umowy.
Ważne! Strony mogą uzgodnić, że umowa na okres próbny zostanie przedłużona o czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika, np. o czas L4, ale wymaga to ustalenia w umowie. Nie dzieje się to automatycznie w każdej sytuacji.
Jeżeli obawiasz się wypowiedzenia w trakcie choroby, zobacz też poradnik: czy pracodawca może zwolnić pracownika na L4.
Uwaga! Jeżeli zwolnienie lekarskie trwa nadal po zakończeniu umowy na okres próbny, świadczenie za dalszy okres niezdolności może wypłacać ZUS jako zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia. Szczegółowe zasady opisujemy w artykule o zasiłku chorobowym po ustaniu zatrudnienia.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy na okresie próbnym można iść na L4?
Tak. Lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie niezależnie od rodzaju umowy. Pytanie tylko, czy zwolnienie będzie płatne - tu decyduje okres wyczekiwania i ewentualne wyjątki.
Czy L4 na okresie próbnym jest płatne?
Tak, o ile upłynął 30-dniowy okres wyczekiwania albo zachodzi jeden z wyjątków, np. wypadek w drodze do pracy. Wcześniej zwolnienie zwykle jest usprawiedliwione, ale niepłatne.
Kto wypłaca wynagrodzenie chorobowe na okresie próbnym?
Przez pierwsze 33 dni niezdolności w roku, a u pracowników po 50. roku życia przez pierwsze 14 dni, płaci pracodawca. Później świadczenie wypłaca ZUS jako zasiłek chorobowy.
Czy pracodawca może mnie zwolnić podczas L4 na okresie próbnym?
Co do zasady nie może wypowiedzieć umowy w trakcie usprawiedliwionej nieobecności, ale umowa może zakończyć się z upływem okresu, na jaki została zawarta.
Warto zapamiętać
- Umowa na okres próbny to umowa o pracę - daje prawo do wynagrodzenia chorobowego na ogólnych zasadach.
- O płatności L4 decyduje 30-dniowy okres wyczekiwania, a nie sam fakt bycia na okresie próbnym.
- Wynagrodzenie chorobowe wynosi zwykle 80% podstawy wymiaru, a w wybranych sytuacjach 100%.
- Umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem terminu nawet podczas L4, chyba że strony uzgodniły jej przedłużenie.
Podsumowanie
L4 na okresie próbnym co do zasady może być płatne, ale dopiero wtedy, gdy minął okres wyczekiwania albo zachodzi wyjątek przewidziany w przepisach. Jeżeli zachorujesz w pierwszych dniach nowej pracy, sprawdź swoje wcześniejsze okresy ubezpieczenia - mogą zadecydować o tym, czy dostaniesz pieniądze od razu. W razie wątpliwości warto skonsultować sprawę z działem kadr albo ZUS.
Źródła:
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 25, 41 i 92
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 4
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - zasiłek chorobowy
