Od 1 lutego 2025 roku 24 grudnia jest ustawowym dniem wolnym od pracy – na równi z Bożym Narodzeniem czy 11 listopada. Wigilia 2026 wypada w czwartek, więc pracownik z rozkładem od poniedziałku do piątku ma wolne od 24 do 27 grudnia, a za drugi dzień świąt, który w tym roku przypada w sobotę, pracodawca musi mu wyznaczyć jeszcze jeden dzień wolny. Wolna Wigilia nie oznacza jednak wolnego dla wszystkich. Szpitale, hotele i komunikacja pracują normalnie, stacje paliw są otwarte, a zleceniobiorca może mieć 24 grudnia zwykły dzień pracy, bo przepisy o dniach wolnych go nie obejmują.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy Wigilia 2026 i 2027 jest dniem wolnym od pracy i od kiedy obowiązują nowe przepisy,
- jak Wigilia zmienia wymiar czasu pracy w grudniu i kiedy daje dodatkowy dzień wolny,
- czy sklepy są otwarte w Wigilię i ile jest niedziel handlowych w grudniu,
- kto musi pracować 24 grudnia i co dostaje w zamian,
- czy masz wolne Ty – z rozstrzygaczem dla etatu, sklepu i zlecenia.
Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy w 2026 i 2027 roku
Tak. Ustawa o dniach wolnych od pracy wymienia w art. 1 pkt 1 lit. ka: „24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia”. Wigilia jest więc świętem w rozumieniu Kodeksu pracy, a art. 151⁹ § 1 KP stanowi, że „dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy”. Pracodawca nie może w ten dzień wyznaczyć zwykłej pracy, a pracownik nie składa wniosku o urlop – nie ma czego brać, skoro to nie jest dzień pracy.
| Rok | Wigilia | Boże Narodzenie | Drugi dzień świąt | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | środa | czwartek | piątek | pierwsza ustawowo wolna Wigilia, 5 dni wolnych z weekendem |
| 2026 | czwartek | piątek | sobota | wolne 24–27.12 + dodatkowy dzień wolny za 26.12 |
| 2027 | piątek | sobota | niedziela | wolne 24–26.12 + dodatkowy dzień wolny za 25.12 |
| 2028 | niedziela | poniedziałek | wtorek | Wigilia w niedzielę nie daje dodatkowego dnia wolnego |
Od 2025 roku w Polsce jest 14 dni ustawowo wolnych od pracy: 1 stycznia, 6 stycznia, dwa dni Wielkanocy, 1 i 3 maja, Zielone Świątki, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada oraz trzy dni grudnia – 24, 25 i 26. Sylwestra ani Wielkiego Piątku na tej liście nie ma.
Ważne! Wigilia przypadająca w sobotę nie przepada. Działa jak każde inne święto w sobotę: obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, a pracodawca wyznacza w zamian inny dzień wolny. Najbliższa taka Wigilia będzie w 2033 roku. Zasady oddawania tego dnia opisujemy w tekście o dniu wolnym za święto w sobotę.
Od kiedy Wigilia jest wolna – ustawa z 6 grudnia 2024 r.
Wolna Wigilia to efekt poselskiego projektu ustawy, który wpłynął do Sejmu 24 października 2024 roku. Sejm uchwalił ustawę 27 listopada 2024 roku, 6 grudnia rozpatrzył stanowisko Senatu, a prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę 24 grudnia 2024 roku. Ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw 30 grudnia 2024 roku (poz. 1965) i weszła w życie 1 lutego 2025 roku.
Dlatego Wigilia 2024 była jeszcze zwykłym dniem pracy, a pierwszą ustawowo wolną Wigilią była ta z 2025 roku. Ta sama ustawa zmieniła przy okazji trzy inne akty: Kodeks pracy (art. 151⁹ᵇ nie wymienia już 24 grudnia jako dnia z ograniczoną pracą w handlu), Kodeks karny (z art. 218a zniknęły wyrazy „w dniu 24 grudnia”) oraz ustawę o ograniczeniu handlu, w której zamieniono godzinny limit pracy w Wigilię na całodniowy zakaz i dodano trzecią niedzielę handlową w grudniu.
Grudzień 2026 i 2027 w kalendarzu pracownika
Wymiar czasu pracy liczy się z art. 130 KP, a jego § 2 brzmi: „Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin”. W grudniu 2026 roku trzy dni świąteczne wypadają od czwartku do soboty, więc wymiar spada o 24 godziny.
| Miesiąc | Dni od poniedziałku do piątku | Święta poza niedzielą | Wymiar czasu pracy |
|---|---|---|---|
| grudzień 2026 | 23 | 24, 25 i 26 grudnia | 160 godzin (20 dni pracy) |
| grudzień 2027 | 23 | 24 i 25 grudnia | 168 godzin (21 dni pracy) |
Przykład: Pani Marta pracuje w biurze od poniedziałku do piątku na pełny etat. W grudniu 2026 roku ma 23 dni robocze w kalendarzu, ale wymiar wynosi 160 godzin, czyli 20 dni pracy. Wolne ma 24 i 25 grudnia, a za 26 grudnia (sobota) pracodawca wyznacza jej dodatkowy dzień wolny – np. 31 grudnia albo 28 grudnia. Na cały okres od 24 do 31 grudnia wystarczą jej więc 3 dni urlopu – na 28, 29 i 30 grudnia.
Dzień wolny za sobotnie święto pracodawca musi oddać w tym samym okresie rozliczeniowym. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym oznacza to grudzień – inaczej wymiar zostanie przekroczony, a dodatkowe godziny staną się nadgodzinami. Pełny kalendarz świąt, długich weekendów i wymiaru na każdy miesiąc przyszłego roku zebraliśmy w artykule o dniach wolnych w 2027 roku.
Sklepy w Wigilię i niedziele handlowe w grudniu
W Wigilię sklepy są zamknięte przez cały dzień. Wigilia jest świętem, a art. 5 ustawy o ograniczeniu handlu zakazuje w niedziele i święta zarówno handlu, jak i powierzania pracy w handlu pracownikom i osobom zatrudnionym na umowach cywilnoprawnych. Do 31 stycznia 2025 roku sklepy były w Wigilię otwarte do 14:00 – ta zasada już nie obowiązuje.
Zakaz ma wyjątki z art. 6 ustawy. W Wigilię mogą być otwarte m.in. stacje paliw, apteki, kwiaciarnie, placówki pocztowe, sklepy na dworcach i lotniskach, w hotelach i szpitalach oraz sklepy internetowe. Nie chodzi tu o rodzaj towaru, tylko o charakter placówki – zwykły supermarket nie może otworzyć się w Wigilię z tego powodu, że sprzedaje też kwiaty.
W zamian za zamkniętą Wigilię handel dostał trzecią niedzielę handlową przed świętami. Art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy dopuszcza handel w „kolejne trzy niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia”. Zostało jednak zastrzeżenie chroniące pracowników – według ust. 1b „pracownik lub zatrudniony może wykonywać pracę w handlu oraz wykonywać czynności związane z handlem nie więcej niż w dwie niedziele”.
| Rok | Niedziele handlowe przed Wigilią | Limit pracy jednej osoby |
|---|---|---|
| 2026 | 6, 13 i 20 grudnia | najwyżej 2 z 3 niedziel |
| 2027 | 5, 12 i 19 grudnia | najwyżej 2 z 3 niedziel |
Uwaga! Limit dwóch niedziel dotyczy osoby, a nie sklepu. Sklep może być otwarty we wszystkie trzy niedziele, ale grafik musi tak rotować ludzi, żeby nikt nie przepracował trzech. Dotyczy to także osób na umowie zlecenia i pracowników tymczasowych.
Kto musi pracować w Wigilię i co dostaje w zamian
Praca w Wigilię jest dozwolona tylko w przypadkach wymienionych w art. 151¹⁰ KP – m.in. w ruchu ciągłym, przy pracy zmianowej, w transporcie i komunikacji, przy ochronie mienia, w podmiotach leczniczych, gastronomii, hotelach, kulturze i rolnictwie oraz przy akcjach ratowniczych i usuwaniu awarii. Biuro księgowe czy firma produkcyjna, która nie pracuje w ruchu ciągłym, nie może wyznaczyć pracownikom pracy 24 grudnia tylko dlatego, że „jest koniec roku”.
Za pracę w święto pracownik ma prawo do innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym (art. 151¹¹ § 1 pkt 2 KP). Dopiero gdy nie da się go udzielić, przysługuje dodatek: według art. 151¹¹ § 3 KP pracownikowi „przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 151¹ § 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w święto”, czyli 100% wynagrodzenia. Terminy dnia wolnego i wyliczenie dodatku krok po kroku znajdziesz w artykule o pracy w niedzielę i święta.
Ważne jest też, jak liczy się sam dzień świąteczny. Według art. 151⁹ § 2 KP „za pracę w niedzielę i święto (…) uważa się pracę wykonywaną między godziną 6⁰⁰ w tym dniu a godziną 6⁰⁰ w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina”. Pielęgniarka, która zaczyna nocny dyżur 24 grudnia o 19:00 i kończy 25 grudnia o 7:00, ma 11 godzin pracy w Wigilię i 1 godzinę pracy w Boże Narodzenie – a nie pół na pół.
Przykład: Pan Tomasz pracuje w ochronie w systemie zmianowym z miesięcznym okresem rozliczeniowym. 24 grudnia 2026 roku ma 12-godzinną zmianę od 6:00 do 18:00. Pracodawca musi mu oddać za to inny dzień wolny jeszcze w grudniu. Jeśli grafik na to nie pozwala, pan Tomasz dostaje za te 12 godzin normalne wynagrodzenie plus 100% dodatku – przy stawce 35 zł za godzinę to 420 zł wynagrodzenia i 420 zł dodatku.
Rozstrzygacz: czy masz wolne w Wigilię
Wybierz rok, podstawę zatrudnienia i miejsce pracy. Rozstrzygacz powie, czy 24 grudnia masz wolne, a jeśli nie – co Ci przysługuje w zamian.
Zlecenie, B2B, praca zdalna i L4 w Wigilię
Zleceniobiorca nie ma ustawowo wolnej Wigilii. Ustawa o dniach wolnych od pracy i dział Kodeksu pracy o pracy w niedziele i święta dotyczą pracowników, więc o tym, czy osoba na zleceniu lub w B2B pracuje 24 grudnia, decyduje umowa. Wyjątkiem jest handel: zakaz z art. 5 ustawy o ograniczeniu handlu obejmuje także osoby „zatrudnione” na podstawie umów cywilnoprawnych, więc zleceniobiorcy w sklepie nie można postawić za kasą w Wigilię.
Pracownik zdalny ma takie samo prawo do wolnej Wigilii jak pracownik w biurze. Praca zdalna zmienia miejsce pracy, a nie jej podstawę – nadal obowiązuje umowa o pracę i ten sam wymiar czasu pracy.
Pracownik na L4 dostaje świadczenie także za Wigilię. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje według art. 92 § 2 KP „za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy”, a zasiłek chorobowy z ZUS – za dni kalendarzowe. Ile wyniesie świadczenie za grudniowe zwolnienie, policzysz w kalkulatorze wynagrodzenia chorobowego.
Najczęstsze pytania
Czy Wigilia 2026 jest dniem wolnym od pracy?
Czy w Wigilię trzeba brać urlop?
Czy pracodawca może kazać pracować w Wigilię?
Czy w Wigilię otwarte są sklepy?
Czy Sylwester i Wielki Piątek są wolne od pracy?
Czy właściciel sklepu może otworzyć sklep w Wigilię?
Czy pracownik na pół etatu ma wolne w Wigilię?
Czy za Wigilię przypadającą w sobotę należy się dzień wolny?
Warto zapamiętać
- Wigilia jest ustawowo wolna od 1 lutego 2025 r. – pierwszą wolną była Wigilia 2025.
- Każda Wigilia poza niedzielą obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin; w grudniu 2026 r. wymiar to 160 godzin.
- Sklepy są zamknięte przez cały dzień, a niedziele handlowe w 2026 r. to 6, 13 i 20 grudnia – jedna osoba pracuje najwyżej w dwie.
- Za pracę w Wigilię należy się inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym, a gdy to niemożliwe – dodatek 100%.
- Zleceniobiorcy ustawa o dniach wolnych nie obejmuje – wyjątkiem jest zakaz pracy w handlu.
Podsumowanie
Jeśli pracujesz na etacie w zwykłym zakładzie, 24 grudnia masz wolne bez wniosku urlopowego, a w 2026 roku pracodawca musi Ci jeszcze wyznaczyć dzień wolny za sobotni drugi dzień świąt – zapytaj o jego termin już teraz, żeby zaplanować urlop na koniec roku. Jeśli Twoja branża pracuje w święta, upilnuj, by dzień wolny za Wigilię dostać jeszcze w okresie rozliczeniowym, a gdy grafik na to nie pozwala – by na pasku pojawił się dodatek 100%. Na zleceniu sprawdź umowę, bo przepisy o wolnej Wigilii Cię nie chronią. Wigilia to dziś pełnoprawne święto: obniża wymiar, zamyka sklepy na cały dzień i daje prawo do dnia wolnego za każdą przepracowaną godzinę.
Źródła:
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, art. 1 pkt 1 lit. ka (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296) – eli.gov.pl
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965) – eli.gov.pl
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 92, 130, 151¹ i 151⁹–151¹¹ (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245) – eli.gov.pl
- Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, art. 3, 5, 6 i 7 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 301) – eli.gov.pl
- Sejm RP – przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 777: sejm.gov.pl
Stan prawny: listopad 2026 r. Daty świąt i niedziel handlowych w tabelach dotyczą lat 2026–2028 – na kolejne lata trzeba je przeliczyć z kalendarza, bo zasady ustawowe pozostają te same.
