Pracownik przebywa na L4, a w firmie wypada termin szkolenia BHP albo ważny kurs zawodowy. Czy może w nim uczestniczyć, czy naraża się na utratę zasiłku? Odpowiedź zależy od rodzaju szkolenia i tego, czy aktywność jest zgodna z celem zwolnienia. Inaczej traktuje się obowiązkowe szkolenie BHP, a inaczej spokojny kurs online w domu - podobnie jak przy innych aktywnościach, o których piszemy w poradniku Czego nie wolno robić na L4?
W tym artykule wyjaśniamy, kiedy udział w szkoleniu na zwolnieniu lekarskim jest dopuszczalny, a kiedy grozi sporem z ZUS i utratą prawa do zasiłku - według stanu prawnego na 3 lipca 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy udział w szkoleniu w czasie zwolnienia lekarskiego jest dozwolony,
- dlaczego szkolenie BHP traktuje się inaczej niż kurs online,
- kiedy uczestnictwo w szkoleniu może oznaczać utratę zasiłku chorobowego,
- co zmieniło się od 13 kwietnia 2026 r. w ocenie aktywności na L4,
- jak bezpiecznie postąpić, gdy termin szkolenia wypada w czasie L4.
Czy na zwolnieniu lekarskim wolno się szkolić?
Zwolnienie lekarskie (e-ZLA) potwierdza niezdolność do pracy i ma jeden cel: umożliwić pracownikowi leczenie i powrót do zdrowia. Samo zdobywanie wiedzy nie jest pracą zarobkową - obowiązuje zasada, że na zwolnieniu można się uczyć, ale nie wolno pracować.
Problem w tym, że niektóre szkolenia mogą zostać uznane za wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem - zwłaszcza gdy są intensywne, wyjazdowe lub fizycznie obciążające i mogą utrudnić albo przedłużyć leczenie. Wtedy w grę wchodzi ryzyko utraty zasiłku.
Ważne! Kluczowe jest pytanie: czy udział w szkoleniu jest zgodny z zaleceniami lekarza i czy nie utrudnia rekonwalescencji? Jeśli tak - zwykle jest dopuszczalny. Jeśli nie - pojawia się ryzyko sporu z ZUS.
Szkolenie BHP w czasie zwolnienia lekarskiego - co mówią przepisy?
Szkolenie BHP to przypadek szczególny. Zgodnie z art. 237³ Kodeksu pracy szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. To obowiązek pracowniczy, a nie dobrowolna aktywność edukacyjna.
Skoro pracownik na L4 jest uznawany za niezdolnego do pracy, to nie powinien w tym czasie wykonywać obowiązków pracowniczych - w tym uczestniczyć w obowiązkowym szkoleniu BHP.
Uwaga! Nawet jeśli w trakcie zwolnienia upływa termin przeprowadzenia szkolenia BHP, nie należy go odbywać podczas L4. Szkolenie BHP powinno odbyć się niezwłocznie po powrocie pracownika do pracy (po odzyskaniu zdolności do pracy).
W praktyce oznacza to, że pracodawca nie traci uprawnień - po prostu przesuwa termin szkolenia BHP na okres po zakończeniu zwolnienia. Podobnie jak z badaniami kontrolnymi po dłuższej chorobie, o których piszemy w artykule Powrót do pracy po L4.
Kurs online i szkolenia zawodowe - kiedy są dopuszczalne?
Inaczej wygląda sytuacja dobrowolnych szkoleń i kursów, zwłaszcza prowadzonych zdalnie. Spokojny kurs online odbywany w domu, który:
- nie obciąża fizycznie,
- jest zgodny z zaleceniami lekarza,
- nie wpływa negatywnie na proces leczenia,
co do zasady może być akceptowany i zwykle nie jest traktowany jako naruszenie celu zwolnienia.
Przykład: Pracownik z L4 z powodu kontuzji ręki bierze udział w godzinnym webinarze, oglądając go z kanapy. To pasywna aktywność, która nie utrudnia leczenia. Co innego całodniowe, intensywne szkolenie stacjonarne z dojazdem - tu ryzyko zakwestionowania przez ZUS jest realne.
Uwaga na jeden szczegół: jeżeli „szkolenie” w praktyce łączy się z wykonywaniem obowiązków służbowych (np. warsztat, na którym pracownik prowadzi zajęcia albo obsługuje klientów), zaczyna przypominać pracę zdalną na L4 - a to już prosta droga do utraty świadczenia.
Kiedy udział w szkoleniu grozi utratą zasiłku (art. 17 ustawy zasiłkowej)?
Podstawą oceny jest art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z nim ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
- wykonuje pracę zarobkową, lub
- wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem,
traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Udział w szkoleniu zwykle nie jest pracą zarobkową, ale może zostać uznany za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z celem - jeśli przeszkadza w powrocie do zdrowia.
Ważne! Utrata zasiłku obejmuje cały okres zwolnienia, a nie tylko dzień szkolenia. To dotkliwa konsekwencja finansowa, dlatego przy wątpliwościach lepiej zachować ostrożność.
Zmiany od 13 kwietnia 2026 r. - nowe kryterium oceny
Nowelizacja przepisów zasiłkowych obowiązująca od 13 kwietnia 2026 r. doprecyzowała pojęcie aktywności sprzecznej z celem zwolnienia. Obecnie chodzi o działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję. Z naruszenia wyłączono:
- zwykłe czynności dnia codziennego,
- czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami.
W praktyce nowe kryterium jest dla pracownika korzystniejsze: jeśli szkolenie (np. kurs online) nie wpływa negatywnie na leczenie, łatwiej obronić tezę, że nie naruszono celu zwolnienia. Wciąż jednak ostateczna ocena należy do ZUS, który po nowelizacji prowadzi kontrole na nowych zasadach - opisujemy je w artykule Kontrola ZUS na L4 - nowe zasady.
Jak bezpiecznie postąpić? Praktyczne wskazówki
- Skonsultuj się z lekarzem prowadzącym - zapytaj, czy udział w szkoleniu nie koliduje z leczeniem.
- Ustal sytuację z pracodawcą - zwłaszcza w przypadku szkolenia BHP, które najlepiej przełożyć na okres po powrocie.
- Unikaj intensywnych, wyjazdowych szkoleń w czasie L4 - generują największe ryzyko sporu z ZUS.
- Zachowaj dokumentację (np. potwierdzenie zaleceń lekarza), gdyby ZUS kwestionował prawidłowość wykorzystania zwolnienia.
Przykład z życia
Pani Marta przebywa na L4 z powodu silnej migreny. Pracodawca chce ją skierować na obowiązkowe okresowe szkolenie BHP, bo właśnie upływa termin. Ponieważ szkolenie BHP odbywa się w czasie pracy, a pani Marta jest niezdolna do pracy, szkolenia nie przeprowadza się podczas zwolnienia - zostaje przesunięte na czas niezwłocznie po jej powrocie.
Gdyby jednak pani Marta z własnej inicjatywy wzięła udział w całodniowym, intensywnym szkoleniu stacjonarnym, ZUS mógłby uznać to za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z celem i pozbawić ją zasiłku za cały okres L4.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy pracownik na L4 może uczestniczyć w szkoleniu BHP?
Co do zasady nie. Szkolenie BHP odbywa się w czasie pracy, a pracownik na zwolnieniu jest niezdolny do pracy. Jeśli termin upływa podczas L4, szkolenie przeprowadza się niezwłocznie po powrocie.
Czy mogę odbyć kurs online w czasie zwolnienia lekarskiego?
Zwykle tak, jeśli kurs jest pasywny, nie obciąża fizycznie i jest zgodny z zaleceniami lekarza. Nauka nie jest pracą zarobkową.
Czy za udział w szkoleniu mogę stracić zasiłek?
Tak, jeśli ZUS uzna, że szkolenie było wykorzystaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem. Utrata dotyczy całego okresu zwolnienia (art. 17 ustawy zasiłkowej).
Czy szkolenie to praca zarobkowa?
Samo uczestnictwo w szkoleniu zwykle nie jest pracą zarobkową. Ryzyko wynika raczej z drugiej przesłanki - wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z celem. Inaczej może być, gdy na „szkoleniu" pracownik faktycznie wykonuje obowiązki służbowe.
Czy pracodawca może mnie wezwać na szkolenie w czasie L4?
Nie. W okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, a szkolenie BHP jest obowiązkiem pracowniczym wykonywanym w czasie pracy. Pracodawca powinien przesunąć termin.
Czy na L4 w ciąży obowiązują te same zasady?
Tak, kryterium zgodności z celem zwolnienia jest takie samo. Zasiłek w czasie ciąży przysługuje na korzystniejszych zasadach, ale naruszenie celu zwolnienia również grozi jego utratą.
Warto zapamiętać
- Szkolenie BHP odbywa się w czasie pracy - w trakcie L4 się go nie przeprowadza, lecz niezwłocznie po powrocie (art. 237³ KP).
- Kurs online zgodny z zaleceniami lekarza i niewpływający na leczenie jest zwykle dopuszczalny - na zwolnieniu można się uczyć, ale nie pracować.
- O utracie zasiłku decyduje, czy aktywność utrudnia lub wydłuża leczenie (kryterium od 13 kwietnia 2026 r.).
- Naruszenie celu zwolnienia to utrata zasiłku za cały okres L4, nie tylko za dzień szkolenia.
- W razie wątpliwości skonsultuj udział w szkoleniu z lekarzem i pracodawcą - to ogranicza ryzyko sporu z ZUS.
Podsumowanie
Udział w szkoleniu na zwolnieniu lekarskim nie jest z góry zakazany, ale wymaga rozsądku. Obowiązkowe szkolenie BHP przesuń na okres po powrocie do pracy, a przy dobrowolnych kursach kieruj się jedną zasadą: czy aktywność szkodzi leczeniu?
Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza i ustal sprawę z pracodawcą - lepiej zapobiec sporowi z ZUS niż później odzyskiwać utracony zasiłek.
Źródła:
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 17
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 237³
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
- Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - nowelizacja obowiązująca od 13 kwietnia 2026 r.
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - zasiłek chorobowy
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - zmiany w kontroli i wykorzystywaniu zwolnień od pracy od 13 kwietnia 2026 r.
