Pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, a pracodawca ogłasza upadłość lub likwiduje firmę. Czy L4 ochroni przed zwolnieniem? Co stanie się z zasiłkiem chorobowym i odprawą? To jedna z tych sytuacji, w których standardowa ochrona przed wypowiedzeniem nie działa tak, jak myśli większość pracowników. Kluczowe jest jednak, czy mamy do czynienia z rzeczywistą likwidacją pracodawcy, czy tylko z likwidacją stanowiska.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie prawa ma pracownik na L4 przy likwidacji firmy, co zmienia ogłoszenie upadłości i skąd wziąć pieniądze, gdy pracodawca staje się niewypłacalny - według stanu prawnego na 2 lipca 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy L4 chroni przed wypowiedzeniem przy upadłości lub likwidacji pracodawcy,
- czym różni się likwidacja firmy od likwidacji stanowiska pracy,
- co dzieje się z zasiłkiem chorobowym po rozwiązaniu umowy,
- komu przysługuje odprawa i w jakiej wysokości,
- jak chroni pracownika Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- jakie obowiązki ma likwidowany pracodawca lub syndyk.
L4 a ochrona przed wypowiedzeniem - zasada i wyjątek (art. 41 i 41¹ KP)
Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika - w tym podczas zwolnienia lekarskiego. Wynika to z art. 41 Kodeksu pracy, który chroni trwałość stosunku pracy m.in. w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby.
Od tej zasady istnieje jednak istotny wyjątek. Art. 41¹ Kodeksu pracy stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy, w tym art. 41. Oznacza to, że w takiej sytuacji L4 nie blokuje wypowiedzenia umowy.
Ważne! Przy upadłości lub likwidacji pracodawcy ochrona z art. 41 KP nie obowiązuje. Pracodawca może wypowiedzieć umowę pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, na urlopie, a nawet pracownicy w ciąży (z zachowaniem odrębnych zasad z art. 177 KP).
Upadłość lub likwidacja pracodawcy - wyłączenie ochrony pracownika na L4
Wyłączenie ochrony dotyczy szerokiego kręgu pracowników zwykle objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy możliwe jest:
- wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę na czas określony,
- rozwiązanie umowy mimo trwającego zwolnienia lekarskiego lub innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
W przypadku umowy zawartej na czas określony art. 41¹ § 2 KP pozwala rozwiązać ją za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia. O tym, jak wygląda sytuacja pracownika, któremu wręczono wypowiedzenie w trakcie choroby, piszemy szerzej w artykule: L4 na wypowiedzeniu - prawa pracownika i obowiązki pracodawcy.
Uwaga! Wyłączenie ochrony nie oznacza, że pracownik traci wszystkie uprawnienia. Nadal przysługują mu m.in. zasiłek chorobowy, odprawa (jeśli spełnione są warunki) oraz świadectwo pracy.
Likwidacja firmy a likwidacja stanowiska - zasadnicza różnica
To najczęstsze źródło nieporozumień. Wyłączenie ochrony z art. 41¹ KP działa tylko przy rzeczywistej likwidacji całego pracodawcy (lub ogłoszeniu jego upadłości), a nie przy zwykłej reorganizacji.
- Likwidacja pracodawcy / likwidacja działalności gospodarczej - firma faktycznie przestaje istnieć. Ochrona z art. 41 KP nie obowiązuje, więc wypowiedzenie na L4 jest dopuszczalne.
- Likwidacja stanowiska pracy - przedsiębiorstwo nadal działa, redukuje jedynie etaty. Tu ochrona z art. 41 KP nadal obowiązuje, a pracownika na L4 co do zasady nie można skutecznie zwolnić w czasie zwolnienia lekarskiego.
Ważne! Jeśli firma nadal funkcjonuje i tylko ogranicza zatrudnienie, zwolnienie lekarskie wciąż chroni przed wypowiedzeniem. Inaczej będzie przy likwidacji całego pracodawcy, a inaczej przy redukcji etatów w nadal działającym przedsiębiorstwie.
Odrębną sytuacją jest przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę (art. 23¹ KP) - to nie jest likwidacja, lecz przejęcie, w którym pracownicy z mocy prawa stają się pracownikami nowego pracodawcy.
Co dzieje się u Twojego pracodawcy?
Wybierz scenariusz, aby zobaczyć, czy L4 chroni Cię przed wypowiedzeniem i jakie świadczenia Ci przysługują.
Wypowiedzenie na L4 jest dopuszczalne
Art. 41¹ KP wyłącza szczególną ochronę trwałości stosunku pracy. Pracodawca, syndyk lub likwidator może wypowiedzieć umowę mimo trwającego zwolnienia lekarskiego.
Wypowiedzenie w czasie L4 jest niedopuszczalne
Firma nadal istnieje i tylko redukuje etaty, więc w czasie usprawiedliwionej nieobecności obowiązuje zakaz wypowiedzenia umowy o pracę.
Co z zasiłkiem chorobowym po likwidacji pracodawcy?
Dobra wiadomość dla pracownika: zwolnienia lekarskie nadal są honorowane. Likwidacja pracodawcy nie pozbawia prawa do zasiłku.
- Jeżeli niezdolność do pracy trwa po rozwiązaniu stosunku pracy, zasiłek chorobowy wypłaca ZUS - świadczenie przysługuje także po ustaniu tytułu ubezpieczenia, na zasadach z ustawy zasiłkowej.
- Pracownik nadal musi dostarczać zaświadczenia lekarskie i być niezdolny do pracy z powodu choroby.
- Do uruchomienia wypłaty z ZUS potrzebne będą: oświadczenie Z-10 oraz wniosek o zasiłek chorobowy ZAS-53.
Uwaga! Po likwidacji pracodawcy to ZUS staje się podmiotem wypłacającym świadczenie. Upewnij się, że ZUS ma komplet dokumentów do wypłaty - listę znajdziesz w poradniku: Dokumenty do zasiłku chorobowego - co złożyć w ZUS?
Odprawa, skrócenie wypowiedzenia i FGŚP
Rozwiązanie umowy z powodu likwidacji lub upadłości to rozwiązanie z przyczyn niedotyczących pracownika, co rodzi dodatkowe uprawnienia:
- Odprawa - na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Dotyczy ona pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi równowartość:
- 1-miesięcznego wynagrodzenia - przy stażu krótszym niż 2 lata,
- 2-miesięcznego - przy stażu od 2 do 8 lat,
- 3-miesięcznego - przy stażu powyżej 8 lat.
- Skrócenie okresu wypowiedzenia - przy upadłości lub likwidacji pracodawca może skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia najwyżej do 1 miesiąca; za pozostałą część okresu pracownikowi przysługuje odszkodowanie (art. 36¹ KP).
- Ochrona przy niewypłacalności pracodawcy - zaległe wynagrodzenia i niektóre świadczenia mogą zostać pokryte z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).
Ważne! Maksymalna wysokość ustawowej odprawy nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto, więc limit odprawy to 72 090 zł.
Świadectwo pracy i obowiązki pracodawcy
Niezależnie od trybu zakończenia zatrudnienia pracodawca (lub syndyk/likwidator) ma obowiązek:
- wydać świadectwo pracy z prawidłowo wskazaną przyczyną i trybem rozwiązania umowy,
- rozliczyć należne wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop i ewentualną odprawę,
- przekazać do ZUS dokumenty niezbędne do wypłaty zasiłku (m.in. zaświadczenie płatnika składek Z-3),
- przechowywać dokumenty potwierdzające przyczynę rozwiązania stosunku pracy.
Przykład z życia
Pani Ewa (staż 6 lat) przebywa na L4, gdy jej pracodawca - spółka zatrudniająca 35 osób - ogłasza likwidację. Mimo zwolnienia lekarskiego pracodawca może wypowiedzieć jej umowę, bo art. 41¹ KP wyłącza ochronę z art. 41.
Pani Ewie przysługuje 2-miesięczna odprawa (staż 2-8 lat), a jeśli niezdolność do pracy trwa nadal, ZUS wypłaca jej zasiłek chorobowy także po ustaniu zatrudnienia. Gdyby jednak firma nie była likwidowana, a jedynie zlikwidowano jej stanowisko - wypowiedzenie w czasie L4 byłoby niedopuszczalne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy pracodawca może mnie zwolnić na L4, jeśli likwiduje firmę?
Tak. Przy rzeczywistej likwidacji lub upadłości pracodawcy art. 41¹ KP wyłącza ochronę z art. 41 KP, więc zwolnienie lekarskie nie blokuje wypowiedzenia.
Czy stracę zasiłek chorobowy po likwidacji pracodawcy?
Nie. Zwolnienia lekarskie nadal są honorowane - po rozwiązaniu umowy zasiłek wypłaca ZUS, dopóki trwa niezdolność do pracy i spełnione są warunki z ustawy zasiłkowej.
Czy przy likwidacji stanowiska też można mnie zwolnić na L4?
Nie na tych samych zasadach. Jeśli firma działa dalej i tylko likwiduje stanowisko, ochrona z art. 41 KP w czasie L4 nadal obowiązuje i wypowiedzenie w trakcie zwolnienia jest co do zasady niedopuszczalne.
Czy należy mi się odprawa?
Tak, jeśli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników. Wysokość (1, 2 lub 3-miesięczne wynagrodzenie) zależy od stażu pracy u tego pracodawcy, a limit to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia.
Co z zaległym wynagrodzeniem, jeśli firma jest niewypłacalna?
Roszczenia pracownicze - m.in. zaległe wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop czy odprawa - mogą zostać zaspokojone z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).
Czy kobietę w ciąży można zwolnić przy likwidacji firmy?
Przy ogłoszeniu upadłości lub likwidacji pracodawcy rozwiązanie umowy z pracownicą w ciąży jest możliwe, ale obowiązują odrębne zasady z art. 177 KP, m.in. konieczność uzgodnienia terminu z zakładową organizacją związkową.
Warto zapamiętać
- Przy upadłości lub likwidacji pracodawcy L4 nie chroni przed wypowiedzeniem (art. 41¹ KP).
- Likwidacja stanowiska w działającej firmie to inna sytuacja - tam ochrona z art. 41 KP zostaje.
- Zasiłek chorobowy jest zachowany - po likwidacji wypłaca go ZUS, także po ustaniu zatrudnienia.
- Pracownikowi mogą przysługiwać odprawa (firmy zatrudniające co najmniej 20 osób, maksymalnie 72 090 zł w 2026 r.) oraz ochrona z FGŚP przy niewypłacalności pracodawcy.
- Na odwołanie od wypowiedzenia do sądu pracy masz 21 dni.
Podsumowanie
Likwidacja firmy lub upadłość pracodawcy znacząco osłabiają ochronę pracownika na L4 - zwolnienie lekarskie przestaje blokować wypowiedzenie. Pracownik nie zostaje jednak bez zabezpieczenia: zachowuje prawo do zasiłku chorobowego z ZUS, a często także do odprawy i świadczeń z FGŚP.
Jeśli otrzymałeś wypowiedzenie w czasie L4, sprawdź, czy doszło do rzeczywistej likwidacji pracodawcy, czy jedynie likwidacji stanowiska - bo od tego zależy zgodność z prawem całej procedury. W razie wątpliwości masz 21 dni na odwołanie do sądu pracy.
Źródła:
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 23¹, art. 36¹, art. 41, art. 41¹ i art. 177
- Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
- Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania
