Likwidacja firmy, upadłość lub zamknięcie działalności a pracownik na L4

Pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, a pracodawca ogłasza upadłość lub likwiduje firmę. Czy L4 ochroni przed zwolnieniem? Co stanie się z zasiłkiem chorobowym i odprawą? To jedna z tych sytuacji, w których standardowa ochrona przed wypowiedzeniem nie działa tak, jak myśli większość pracowników. Kluczowe jest jednak, czy mamy do czynienia z rzeczywistą likwidacją pracodawcy, czy tylko z likwidacją stanowiska.

W tym artykule wyjaśniamy, jakie prawa ma pracownik na L4 przy likwidacji firmy, co zmienia ogłoszenie upadłości i skąd wziąć pieniądze, gdy pracodawca staje się niewypłacalny - według stanu prawnego na 2 lipca 2026 r.

L4 a ochrona przed wypowiedzeniem - zasada i wyjątek (art. 41 i 41¹ KP)

Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika - w tym podczas zwolnienia lekarskiego. Wynika to z art. 41 Kodeksu pracy, który chroni trwałość stosunku pracy m.in. w okresie niezdolności do pracy z powodu choroby.

Od tej zasady istnieje jednak istotny wyjątek. Art. 41¹ Kodeksu pracy stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy, w tym art. 41. Oznacza to, że w takiej sytuacji L4 nie blokuje wypowiedzenia umowy.

Ważne! Przy upadłości lub likwidacji pracodawcy ochrona z art. 41 KP nie obowiązuje. Pracodawca może wypowiedzieć umowę pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, na urlopie, a nawet pracownicy w ciąży (z zachowaniem odrębnych zasad z art. 177 KP).

Upadłość lub likwidacja pracodawcy - wyłączenie ochrony pracownika na L4

Wyłączenie ochrony dotyczy szerokiego kręgu pracowników zwykle objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy możliwe jest:

• wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę na czas określony,
• rozwiązanie umowy mimo trwającego zwolnienia lekarskiego lub innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

W przypadku umowy zawartej na czas określony art. 41¹ § 2 KP pozwala rozwiązać ją za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia. O tym, jak wygląda sytuacja pracownika, któremu wręczono wypowiedzenie w trakcie choroby, piszemy szerzej w artykule: L4 na wypowiedzeniu - prawa pracownika i obowiązki pracodawcy.

Uwaga! Wyłączenie ochrony nie oznacza, że pracownik traci wszystkie uprawnienia. Nadal przysługują mu m.in. zasiłek chorobowy, odprawa (jeśli spełnione są warunki) oraz świadectwo pracy.

Samo zawieszenie działalności przez pracodawcę nie jest likwidacją i rządzi się innymi zasadami.

Likwidacja firmy a likwidacja stanowiska - zasadnicza różnica

To najczęstsze źródło nieporozumień. Wyłączenie ochrony z art. 41¹ KP działa tylko przy rzeczywistej likwidacji całego pracodawcy (lub ogłoszeniu jego upadłości), a nie przy zwykłej reorganizacji.

• Likwidacja pracodawcy / likwidacja działalności gospodarczej - firma faktycznie przestaje istnieć. Ochrona z art. 41 KP nie obowiązuje, więc wypowiedzenie na L4 jest dopuszczalne.
• Likwidacja stanowiska pracy - przedsiębiorstwo nadal działa, redukuje jedynie etaty. Tu ochrona z art. 41 KP nadal obowiązuje, a pracownika na L4 co do zasady nie można skutecznie zwolnić w czasie zwolnienia lekarskiego.

Ważne! Jeśli firma nadal funkcjonuje i tylko ogranicza zatrudnienie, zwolnienie lekarskie wciąż chroni przed wypowiedzeniem. Inaczej będzie przy likwidacji całego pracodawcy, a inaczej przy redukcji etatów w nadal działającym przedsiębiorstwie.

Odrębną sytuacją jest przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę (art. 23¹ KP) - to nie jest likwidacja, lecz przejęcie, w którym pracownicy z mocy prawa stają się pracownikami nowego pracodawcy.

Sprawdź swoją sytuację

Co dzieje się u Twojego pracodawcy?

Wybierz scenariusz, aby zobaczyć, czy L4 chroni Cię przed wypowiedzeniem i jakie świadczenia Ci przysługują.

Firma przestaje istnieć Likwidacja lub upadłość pracodawcy Firma działa dalej Likwidacja tylko Twojego stanowiska

Ochrona z art. 41 KP wyłączona

Wypowiedzenie na L4 jest dopuszczalne

Art. 41¹ KP wyłącza szczególną ochronę trwałości stosunku pracy. Pracodawca, syndyk lub likwidator może wypowiedzieć umowę mimo trwającego zwolnienia lekarskiego.

Wypowiedzeniemożliwe w czasie L4, urlopu, a nawet ciąży (odrębne zasady z art. 177 KP)

Zasiłek chorobowyzachowany - po rozwiązaniu umowy wypłaca go ZUS, dopóki trwa niezdolność do pracy

Odprawaw firmach zatrudniających co najmniej 20 pracowników: 1, 2 lub 3 pensje według stażu

Niewypłacalnośćzaległe wynagrodzenie i świadczenia może pokryć FGŚP

Ochrona z art. 41 KP działa

Wypowiedzenie w czasie L4 jest niedopuszczalne

Firma nadal istnieje i tylko redukuje etaty, więc w czasie usprawiedliwionej nieobecności obowiązuje zakaz wypowiedzenia umowy o pracę.

Wypowiedzenieco do zasady niemożliwe, dopóki przebywasz na zwolnieniu lekarskim

Po powrocie do pracypracodawca może wypowiedzieć umowę z przyczyn niedotyczących pracownika

Odprawaprzy zwolnieniu z przyczyn niedotyczących pracownika w firmach od 20 pracowników - również przysługuje

Wypowiedzenie mimo zakazu?masz 21 dni na odwołanie do sądu pracy

Co z zasiłkiem chorobowym po likwidacji pracodawcy?

Dobra wiadomość dla pracownika: zwolnienia lekarskie nadal są honorowane. Likwidacja pracodawcy nie pozbawia prawa do zasiłku.

• Jeżeli niezdolność do pracy trwa po rozwiązaniu stosunku pracy, zasiłek chorobowy wypłaca ZUS - świadczenie przysługuje także po ustaniu tytułu ubezpieczenia, na zasadach z ustawy zasiłkowej.
• Pracownik nadal musi dostarczać zaświadczenia lekarskie i być niezdolny do pracy z powodu choroby.
• Do uruchomienia wypłaty z ZUS potrzebne będą: oświadczenie Z-10 oraz wniosek o zasiłek chorobowy ZAS-53.

Uwaga! Po likwidacji pracodawcy to ZUS staje się podmiotem wypłacającym świadczenie. Upewnij się, że ZUS ma komplet dokumentów do wypłaty - listę znajdziesz w poradniku: Dokumenty do zasiłku chorobowego - co złożyć w ZUS?

Odprawa, skrócenie wypowiedzenia i FGŚP

Rozwiązanie umowy z powodu likwidacji lub upadłości to rozwiązanie z przyczyn niedotyczących pracownika, co rodzi dodatkowe uprawnienia:

• Odprawa - na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Dotyczy ona pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi równowartość:
  • 1-miesięcznego wynagrodzenia - przy stażu krótszym niż 2 lata,
  • 2-miesięcznego - przy stażu od 2 do 8 lat,
  • 3-miesięcznego - przy stażu powyżej 8 lat.
• Skrócenie okresu wypowiedzenia - przy upadłości lub likwidacji pracodawca może skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia najwyżej do 1 miesiąca; za pozostałą część okresu pracownikowi przysługuje odszkodowanie (art. 36¹ KP).
• Ochrona przy niewypłacalności pracodawcy - zaległe wynagrodzenia i niektóre świadczenia mogą zostać pokryte z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).

Ważne! Maksymalna wysokość ustawowej odprawy nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto, więc limit odprawy to 72 090 zł.

Świadectwo pracy i obowiązki pracodawcy

Niezależnie od trybu zakończenia zatrudnienia pracodawca (lub syndyk/likwidator) ma obowiązek:

• wydać świadectwo pracy z prawidłowo wskazaną przyczyną i trybem rozwiązania umowy,
• rozliczyć należne wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop i ewentualną odprawę,
• przekazać do ZUS dokumenty niezbędne do wypłaty zasiłku (m.in. zaświadczenie płatnika składek Z-3),
• przechowywać dokumenty potwierdzające przyczynę rozwiązania stosunku pracy.

Przykład z życia

Pani Ewa (staż 6 lat) przebywa na L4, gdy jej pracodawca - spółka zatrudniająca 35 osób - ogłasza likwidację. Mimo zwolnienia lekarskiego pracodawca może wypowiedzieć jej umowę, bo art. 41¹ KP wyłącza ochronę z art. 41.

Pani Ewie przysługuje 2-miesięczna odprawa (staż 2-8 lat), a jeśli niezdolność do pracy trwa nadal, ZUS wypłaca jej zasiłek chorobowy także po ustaniu zatrudnienia. Gdyby jednak firma nie była likwidowana, a jedynie zlikwidowano jej stanowisko - wypowiedzenie w czasie L4 byłoby niedopuszczalne.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Podsumowanie

Likwidacja firmy lub upadłość pracodawcy znacząco osłabiają ochronę pracownika na L4 - zwolnienie lekarskie przestaje blokować wypowiedzenie. Pracownik nie zostaje jednak bez zabezpieczenia: zachowuje prawo do zasiłku chorobowego z ZUS, a często także do odprawy i świadczeń z FGŚP.

Jeśli otrzymałeś wypowiedzenie w czasie L4, sprawdź, czy doszło do rzeczywistej likwidacji pracodawcy, czy jedynie likwidacji stanowiska - bo od tego zależy zgodność z prawem całej procedury. W razie wątpliwości masz 21 dni na odwołanie do sądu pracy.

Źródła:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 23¹, art. 36¹, art. 41, art. 41¹ i art. 177
• Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
• Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
• Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych - prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania