Od 1 października 2026 roku do funduszu alimentacyjnego łapie się dużo więcej rodzin – kryterium dochodowe wzrosło z 1209 do 1665 zł netto na osobę. W trzyosobowej rodzinie to próg prawie 60 000 zł dochodu rocznie zamiast 43 500 zł. Fundusz wypłaca alimenty, których nie da się ściągnąć od drugiego rodzica, najwyżej 1000 zł na dziecko. Rodziny, które przekraczają próg o kilkadziesiąt złotych, nadal coś dostaną dzięki zasadzie złotówki za złotówkę – ale liczonej inaczej niż przy zasiłku rodzinnym i z minimum 100 zł.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kiedy fundusz alimentacyjny przejmuje płacenie alimentów,
- jakie jest kryterium dochodowe w okresie 2026/2027 i skąd 1665 zł,
- ile wypłaca fundusz i dlaczego nie spłaci zaległości,
- jak działa złotówka za złotówkę przy przekroczonym dochodzie,
- ile dostaniesz – z kalkulatorem.
Kiedy fundusz alimentacyjny wypłaca świadczenia
Zasady określa ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie wyroku albo ugody zatwierdzonej przez sąd – gdy egzekucja okazała się bezskuteczna.
Co oznacza bezskuteczność egzekucji, wyjaśnia art. 2 pkt 2: to egzekucja, „w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych”. Nie trzeba więc czekać, aż komornik umorzy postępowanie – wystarczy, że przez 2 miesiące nie ściągnął pełnej kwoty. Bezskuteczna jest także egzekucja wobec dłużnika za granicą, gdy nie ma podstawy prawnej do działań w jego kraju albo osoba uprawniona nie jest w stanie wskazać miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
Świadczenia przysługują obywatelom polskim i cudzoziemcom z zezwoleniem na pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego UE, statusem uchodźcy lub ochroną uzupełniającą – jeśli mieszkają w Polsce (art. 1a).
Kryterium dochodowe od 1 października 2026 r. – 1665 zł
Według art. 9 ust. 2 świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty ustawowej, waloryzowanej co 3 lata. Od okresu świadczeniowego, który zaczął się 1 października 2026 roku, ta kwota wynosi 1665 zł (M.P. 2026 poz. 138). Wcześniej, od października 2023 roku, było to 1209 zł.
Kwota rośnie o skumulowany wzrost płacy minimalnej z trzech lat (art. 9 ust. 2d): 1209 zł × 4806 zł ÷ 3490 zł = 1664,89 zł, po zaokrągleniu w górę – 1665 zł. Następna waloryzacja nastąpi od 1 października 2029 roku.
| Okres świadczeniowy | Kryterium na osobę | Rok, z którego liczy się dochód |
|---|---|---|
| 1.10.2023–30.09.2026 | 1209 zł | rok przed danym okresem |
| 1.10.2026–30.09.2027 | 1665 zł | 2025 |
Liczy się dochód netto z roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy – dla okresu 2026/2027 z 2025 roku. Ustawa odsyła tu do przepisów o świadczeniach rodzinnych, więc dochód liczy się tak samo jak przy zasiłku rodzinnym: przychód minus koszty, podatek i składki, plus część dochodów nieopodatkowanych, np. alimenty faktycznie otrzymane od dłużnika. Kwot wypłaconych z funduszu do dochodu nie wlicza się (art. 10 ust. 3).
Ważne! Jeśli ktoś w rodzinie stracił dochód – np. pracę – w 2025 roku albo później, utraconego dochodu się nie liczy (art. 9 ust. 3). Nowy dochód, uzyskany po 2025 roku, dolicza się w kwocie z miesiąca następującego po miesiącu jego uzyskania (art. 9 ust. 4a). Wyjątek: jeśli w ciągu 3 miesięcy wrócisz do tego samego pracodawcy albo zleceniodawcy, utraty dochodu się nie uwzględnia.
Kogo liczyć do rodziny
Rodzina w rozumieniu funduszu (art. 2 pkt 12) to:
- rodzice osoby uprawnionej i małżonek rodzica,
- osoba, z którą rodzic wychowuje wspólne dziecko – także bez ślubu,
- dzieci na utrzymaniu do 25 lat, a starsze – jeśli dostają świadczenia z funduszu albo mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i przysługuje na nie świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna,
- sama osoba uprawniona.
Do rodziny nie wlicza się rodzica, który ma płacić alimenty – czyli dłużnika – ani dziecka, które jest w związku małżeńskim albo pod opieką opiekuna prawnego. Nowy partner bez ślubu i bez wspólnego dziecka też się nie liczy – ani on, ani jego dochód.
Ile wypłaca fundusz alimentacyjny – najwyżej 1000 zł
Art. 10 ust. 1 stanowi: „Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 1000 zł”. Fundusz wypłaca więc tyle, ile zasądził sąd, ale nie więcej niż 1000 zł miesięcznie na każde uprawnione dziecko. Gdy sąd zasądził alimenty łącznie na kilkoro dzieci, kwotę dzieli się po równo (art. 11).
Fundusz nie spłaca zaległych alimentów. Prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek (art. 18 ust. 1) – długu z poprzednich lat nadal dochodzi komornik.
Świadczenia przysługują (art. 9 ust. 1):
- do 18 lat,
- do 25 lat, jeśli dziecko uczy się w szkole lub szkole wyższej – przy studiach do końca ostatniego roku studiów,
- bezterminowo, jeśli dziecko ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Świadczenie nie przysługuje, gdy dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej albo w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, a także gdy zawarło związek małżeński (art. 10 ust. 2).
Złotówka za złotówkę – liczona na osobę, z minimum 100 zł
Przekroczenie kryterium o niewielką kwotę nie odbiera prawa do świadczenia. Według art. 9 ust. 2a, gdy dochód na osobę przekracza 1665 zł o kwotę nie wyższą niż świadczenie przysługujące danej osobie, fundusz wypłaca „różnicę między kwotą świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie”. Jest też dolna granica – art. 9 ust. 2b: „W przypadku gdy wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej, ustalona zgodnie z ust. 2a, jest niższa niż 100 zł, świadczenie to nie przysługuje.”
Ta zasada działa inaczej niż przy zasiłku rodzinnym, dlatego łatwo pomylić wyniki:
| Fundusz alimentacyjny | Zasiłek rodzinny | |
|---|---|---|
| Okres | 1 października – 30 września | 1 listopada – 31 października |
| Kryterium | 1665 zł na osobę | 674 zł (764 zł przy dziecku z orzeczeniem) |
| Nadwyżka | na osobę, odejmowana od świadczenia każdego dziecka | łączna nadwyżka całej rodziny, odejmowana od sumy zasiłków |
| Minimum wypłaty | 100 zł | 20 zł |
Przykład: Pani Marta z dwiema córkami miała w 2025 roku dochód netto 61 200 zł. Na osobę to 1700 zł miesięcznie – o 35 zł ponad kryterium. Sąd zasądził od ojca po 1200 zł na każdą córkę, ale fundusz wypłaci najwyżej 1000 zł, a po odjęciu nadwyżki – 965 zł na każdą córkę, razem 1930 zł miesięcznie.
Kalkulator funduszu alimentacyjnego 2026/2027
Wpisz roczny dochód netto rodziny z 2025 roku, liczbę osób w rodzinie (bez rodzica, który ma płacić alimenty) i alimenty zasądzone na każde dziecko. Kalkulator policzy świadczenie z funduszu dla każdego dziecka.
Kiedy fundusz alimentacyjny może „zabrać” alimenty
To jedno z najczęstszych zaskoczeń. Gdy dziecko pobiera świadczenia z funduszu, pieniądze ściągnięte przez komornika od dłużnika najpierw idą na spłatę funduszu, a dopiero potem na zaległe alimenty dla dziecka (art. 28 ust. 1). Dłużnik alimentacyjny musi bowiem zwrócić wszystko, co wypłacił fundusz, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 27 ust. 1). Po zakończeniu wypłat z funduszu kolejność się odwraca: komornik najpierw przekazuje dziecku bieżące alimenty w zasądzonej wysokości, potem spłaca fundusz, a na końcu resztę zaległości (art. 28 ust. 2).
Uwaga! Jeśli dłużnik w czasie pobierania świadczeń z funduszu zapłaci alimenty bezpośrednio rodzicowi, z pominięciem tej kolejności, świadczenia z funduszu do wysokości otrzymanych alimentów stają się nienależnie pobrane (art. 2 pkt 7 lit. d) – i gmina zażąda ich zwrotu. Każdą wpłatę od dłużnika zgłoś w urzędzie.
Komornik może też zajmować świadczenia dłużnika – nawet zasiłek chorobowy, do 60% przy alimentach; szczegóły w tekście o tym, ile komornik może zabrać z zasiłku chorobowego.
Wniosek o fundusz alimentacyjny – terminy na okres 2026/2027
Wniosek składa się w gminie (urzędzie gminy, ośrodku pomocy społecznej albo centrum usług społecznych) właściwej dla miejsca zamieszkania dziecka. Wnioski o ustalenie prawa na nowy okres świadczeniowy są przyjmowane od 1 lipca – drogą elektroniczną – i od 1 sierpnia w formie papierowej (art. 20 ust. 3). Od daty złożenia wniosku zależy termin pierwszej wypłaty:
| Wniosek z dokumentami złożony | Ustalenie prawa i wypłata do |
|---|---|
| do 31 sierpnia | 31 października (wypłata za październik) |
| 1–30 września | 30 listopada |
| 1–31 października | 31 grudnia |
| 1–30 listopada | 31 stycznia |
| od 1 grudnia do 31 stycznia | ostatniego dnia lutego |
Wniosek złożony w listopadzie 2026 roku da świadczenia od listopada, ale bez października – fundusz nie wypłaca wstecz za miesiące sprzed wniosku. Do wniosku dołącza się m.in. zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji i oświadczenia o dochodach z 2025 roku.
Najczęstsze pytania
Czy fundusz alimentacyjny wypłaca zaległe alimenty?
Czy dochód nowego partnera wlicza się do dochodu rodziny?
Czy dochód dłużnika liczy się do kryterium?
Czy pieniądze z funduszu trzeba oddać?
Czy fundusz wypłaca alimenty, gdy dłużnik mieszka za granicą?
Do jakiego wieku przysługuje fundusz alimentacyjny?
Czy alimenty z funduszu wlicza się do dochodu?
Warto zapamiętać
- Od 1 października 2026 r. kryterium dochodowe wynosi 1665 zł netto na osobę – liczone od dochodu z 2025 roku.
- Fundusz wypłaca bieżące alimenty, najwyżej 1000 zł na dziecko – bez zaległości i bez wyrównania wstecz.
- Warunek to bezskuteczna egzekucja – brak pełnej kwoty przez ostatnie 2 miesiące.
- Przy przekroczonym dochodzie działa złotówka za złotówkę na osobę, a świadczenie poniżej 100 zł nie przysługuje.
- W czasie wypłat z funduszu pieniądze od komornika najpierw spłacają fundusz – wpłaty od dłużnika zgłaszaj w gminie.
Podsumowanie
Jeśli komornik od 2 miesięcy nie ściąga pełnych alimentów, policz dochód rodziny z 2025 roku – przy nowym kryterium 1665 zł na osobę wiele rodzin, które wcześniej nie miały szans, mieści się w progu albo dostanie część świadczenia po złotówce za złotówkę. Wniosek złóż jak najszybciej, bo fundusz płaci od miesiąca wniosku. W czasie pobierania świadczeń zgłaszaj każdą wpłatę od dłużnika, żeby nie musieć oddawać pieniędzy. Fundusz alimentacyjny nie zastąpi wszystkich alimentów, ale do 1000 zł miesięcznie na dziecko wypłaca regularnie – bez względu na to, czy dłużnik płaci.
Źródła:
- Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 1a, 2, 9–11, 18, 20, 27 i 28 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 79) – eli.gov.pl
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie wysokości kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 października 2026 r. (M.P. 2026 poz. 138) – eli.gov.pl
Stan prawny: listopad 2026 r. Kryterium 1665 zł obowiązuje do 30 września 2029 r., kwota 1000 zł nie podlega waloryzacji.
