Zajęcie komornicze wynagrodzenia jest powszechnie znane – wiele osób zakłada więc, że po przejściu na zwolnienie problem znika, bo zasiłek to „nie pensja”. Tymczasem zasiłek chorobowy podlega egzekucji, tylko według zupełnie innych przepisów niż wynagrodzenie za pracę. Zamiast Kodeksu pracy stosuje się tu zasady przewidziane dla emerytur i rent, a te bywają dla dłużnika mniej korzystne.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy komornik może zająć zasiłek chorobowy i na jakiej podstawie,
- ile wynoszą limity potrąceń przy alimentach i zwykłych długach,
- ile wynosi kwota wolna od potrąceń w 2026 roku,
- kto faktycznie dokonuje potrącenia – ZUS czy pracodawca,
- co się dzieje przy zbiegu egzekucji z pensji i z zasiłku.
Czy komornik może zająć zasiłek chorobowy
Tak. Zasiłek chorobowy, opiekuńczy, macierzyński oraz świadczenie rehabilitacyjne podlegają egzekucji, a zajęcie zasiłku chorobowego jest w praktyce standardowym krokiem po zajęciu wynagrodzenia. Podstawą są art. 139–141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które stosuje się do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
To rozróżnienie ma realne konsekwencje. Przy wynagrodzeniu za pracę Kodeks pracy chroni kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu po odliczeniach, a przy zwykłych długach pozwala zabrać maksymalnie połowę pensji. Przy zasiłku obowiązują niższe limity procentowe, ale też znacznie niższa kwota wolna – w praktyce chroniona jest kwota rzędu 1400 zł, a nie pełna płaca minimalna.
Do dokonania potrącenia komornik potrzebuje tytułu wykonawczego i zajęcia doręczonego płatnikowi świadczenia. Zasiłek chorobowy przysługuje wtedy nadal w pełnej wysokości – zmienia się tylko to, ile z niego trafia na Twoje konto.
Limity potrąceń z zasiłku
Maksymalna część świadczenia, jaką można zająć, zależy od rodzaju długu:
| Rodzaj należności | Maksymalne potrącenie |
|---|---|
| Alimenty | 60% |
| Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczo-leczniczym | 50% |
| Pozostałe należności (kredyty, pożyczki, mandaty, podatki) | 25% |
Limit liczy się od kwoty świadczenia przed potrąceniem zaliczki na podatek. To pierwszy z dwóch bezpieczników – drugim jest kwota wolna, która działa niezależnie i to ona najczęściej przesądza o wyniku.
Ważne! Oba mechanizmy stosuje się łącznie. Komornik nie może zabrać więcej niż wynosi limit procentowy ani zejść poniżej kwoty wolnej. W praktyce przy niskich świadczeniach to kwota wolna decyduje o tym, że potrącenie wychodzi mniejsze niż 25% albo znika zupełnie.
Kwota wolna od potrąceń w 2026 roku
Kwoty wolne są waloryzowane co roku od 1 marca. Wysokość obowiązującą od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. wskazał komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r.:
| Rodzaj należności | Kwota wolna od 1.03.2026 | Poprzednio |
|---|---|---|
| Alimenty wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi | 849,42 zł | 806,67 zł |
| Pozostałe należności wraz z kosztami i opłatami | 1401,57 zł | 1331,03 zł |
Kwota wolna odnosi się do kwoty netto świadczenia, czyli po odliczeniu zaliczki na podatek. Zasada jest prosta: jeżeli zasiłek netto jest równy kwocie wolnej albo niższy, potrącenia nie dokonuje się w ogóle. Jeżeli jest wyższy, zabrać można najwyżej nadwyżkę ponad kwotę wolną – i to tylko w granicach limitu procentowego.
Nowe kwoty stosuje się do wszystkich wypłat realizowanych od 1 marca, niezależnie od tego, za jaki okres świadczenie przysługuje.
Kalkulator: ile zostanie z zasiłku po zajęciu
Przykład: Pani Anna ma zasiłek chorobowy 3200 zł brutto, czyli 2816 zł netto, i zajęcie z tytułu niespłaconego kredytu. Limit 25% to 800 zł, a nadwyżka ponad kwotę wolną wynosi 2816 − 1401,57 = 1414,43 zł. Potrącenie wyniesie więc 800 zł, bo to niższa z dwóch wartości, a na koncie zostanie 2016 zł. Gdyby zasiłek wynosił 1600 zł brutto (1408 zł netto), potrącenia nie byłoby wcale – kwota netto jest wyższa od kwoty wolnej o zaledwie 6,43 zł.
Kto dokonuje potrącenia
Potrącenia dokonuje płatnik zasiłku, a nie komornik bezpośrednio:
- jeśli zasiłek wypłaca ZUS – zajęcie trafia do ZUS i to on przekazuje potrąconą część komornikowi,
- jeśli zasiłek wypłaca pracodawca (płatnik zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób) – potrącenia dokonuje pracodawca razem z listą płac.
Zmiana płatnika w trakcie choroby nie przerywa egzekucji. Po przejściu wypłaty z pracodawcy do ZUS zajęcie jest przekazywane dalej, choć w praktyce zdarzają się miesięczne opóźnienia – sam termin wypłaty świadczenia opisujemy w tekście o tym, kiedy ZUS wypłaca zasiłek chorobowy. Jeżeli wypłata się przesuwa, przyczyny mogą być zupełnie inne niż samo zajęcie – opisujemy je w tekście o tym, dlaczego ZUS nie wypłacił zasiłku.
Zbieg egzekucji z wynagrodzenia i z zasiłku
Najczęstsza sytuacja sporna dotyczy miesiąca, w którym część okresu była przepracowana, a część przypadła na zwolnienie. Wtedy w jednej wypłacie pojawiają się dwa świadczenia rządzące się różnymi przepisami:
- wynagrodzenie za pracę – potrącenia według art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy, z kwotą wolną odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu po odliczeniach,
- zasiłek – potrącenia według ustawy emerytalnej, z kwotą wolną 849,42 zł lub 1401,57 zł.
Limity i kwoty wolne stosuje się osobno do każdego składnika, a nie do sumy wypłaty. Nie wolno więc potraktować całości jako wynagrodzenia ani całości jako zasiłku – to najczęstszy błąd działów kadr przy pierwszym miesiącu choroby pracownika objętego egzekucją.
Uwaga! Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni (14 dni po 50. roku życia) nie jest zasiłkiem. Podlega potrąceniom według Kodeksu pracy, tak jak zwykła pensja. Dopiero od 34. dnia, gdy wchodzi zasiłek chorobowy, zmieniają się zarówno limity, jak i kwota wolna. Ta sama choroba może więc oznaczać dwa różne reżimy potrąceń w kolejnych miesiącach.
Co z zasiłkiem macierzyńskim i chorobowym w ciąży
Zasiłek macierzyński oraz zasiłek chorobowy w okresie ciąży podlegają egzekucji na dokładnie tych samych zasadach – nie ma dla nich odrębnej ochrony ani wyższej kwoty wolnej. Chroni je jedynie to, że przy stawce 100% podstawy świadczenie jest wyższe, więc nadwyżka ponad kwotę wolną bywa większa, a co za tym idzie – potrącenie sięga pełnego limitu procentowego.
Egzekucji nie podlegają natomiast świadczenia o charakterze socjalnym: 800+, świadczenie rodzicielskie, becikowe czy alimenty otrzymywane na dziecko. Wysokość samego świadczenia, od której liczy się całą kalkulację, opisujemy w artykule o tym, ile wynosi zasiłek chorobowy.
Najczęstsze pytania
Czy komornik może zająć całe L4?
Zasiłek wpłynął na zajęte konto bankowe – czy bank może go zablokować?
Czy potrącenie z zasiłku liczy się od brutto czy od netto?
Czy muszę informować komornika, że przeszedłem na zwolnienie?
Czy świadczenie rehabilitacyjne też podlega zajęciu?
Warto zapamiętać
- Zasiłek chorobowy podlega egzekucji – według przepisów o emeryturach i rentach, nie Kodeksu pracy.
- Limity: 25% zwykłe długi, 50% odpłatność za DPS, 60% alimenty.
- Kwota wolna od 1.03.2026: 1401,57 zł i 849,42 zł przy alimentach.
- Zasiłek netto równy kwocie wolnej lub niższy oznacza brak potrącenia.
- Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni podlega innym zasadom niż zasiłek.
Podsumowanie
Przejście na zwolnienie nie zatrzymuje egzekucji, ale zmienia jej arytmetykę – i akurat w tym przypadku wiedza ma bezpośrednie przełożenie na to, ile zostanie w portfelu. Sprawdź dwie rzeczy: czy Twoje świadczenie to jeszcze wynagrodzenie chorobowe, czy już zasiłek, oraz czy kwota netto w ogóle przekracza kwotę wolną, bo przy niższych świadczeniach potrącenie często nie przysługuje wcale. Jeżeli płatnik zabrał więcej, niż wynika z limitu albo z kwoty wolnej, złóż reklamację bezpośrednio do niego, a nie do komornika – to płatnik odpowiada za prawidłowe wyliczenie. Najczęstszy błąd nie polega na złym procencie, tylko na potraktowaniu całej wypłaty jednym reżimem, gdy w miesiącu były i dni przepracowane, i dni choroby.
Źródła:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 139–141 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749) – eli.gov.pl
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 87 i 87¹ (t.j. Dz.U. 2025 poz. 277) – eli.gov.pl
- Komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r. w sprawie kwot wolnych od potrąceń i egzekucji – zus.pl
Stan prawny: sierpień 2026 r. Kwoty wolne 849,42 zł i 1401,57 zł obowiązują od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. – po marcowej waloryzacji wartości w kalkulatorze wymagają aktualizacji.
