Coraz więcej osób łączy emeryturę z pracą zawodową. Naturalne staje się więc pytanie: czy pracujący emeryt, który zachoruje, dostanie zasiłek chorobowy, skoro pobiera już emeryturę? Odpowiedź brzmi: to zależy przede wszystkim od tego, czy niezdolność do pracy przypada w czasie trwania zatrudnienia, czy już po jego ustaniu. Wyjaśniamy zasady krok po kroku, z konkretnymi przykładami.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy pracujący emeryt ma prawo do zasiłku chorobowego,
- czy można pobierać emeryturę i zasiłek jednocześnie,
- dlaczego po ustaniu zatrudnienia zasiłek już nie przysługuje,
- jak wygląda sytuacja emeryta na umowie zlecenia,
- ile wynosi świadczenie i przez jaki okres przysługuje.
Pracujący emeryt a ubezpieczenie chorobowe
Emeryt zatrudniony na umowie o pracę podlega – tak jak każdy pracownik – obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia. Fakt pobierania emerytury niczego tu nie zmienia. Oznacza to, że po spełnieniu warunków ustawowych pracujący emeryt korzysta ze świadczeń chorobowych na takich samych zasadach jak inni pracownicy.
Podstawą prawną jest ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tzw. ustawa zasiłkowa).
W czasie zatrudnienia: zasiłek TAK – i to razem z emeryturą
Jeżeli emeryt zachoruje w trakcie trwania stosunku pracy, przysługują mu świadczenia chorobowe według ogólnych zasad:
- wynagrodzenie chorobowe – za pierwsze 33 dni niezdolności w roku (a że emeryt ma ukończone 50 lat – 14 dni), wypłacane przez pracodawcę,
- zasiłek chorobowy – od 15. dnia niezdolności (u osób przed 50. rokiem życia – od 34. dnia), wypłacany przez ZUS,
- w standardowej wysokości 80% podstawy (100% w wyjątkach), przez okres zasiłkowy do 182 dni.
Ważne! W czasie zatrudnienia pracujący emeryt pobiera jednocześnie emeryturę oraz wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy. Świadczenia te się nie wykluczają – emerytura wynika z osiągnięcia wieku, a zasiłek z ubezpieczenia chorobowego z tytułu pracy.
Przykład 1: Pan Jan (68 lat) pobiera emeryturę i pracuje na etacie. Zachorował na 20 dni. Za pierwsze 14 dni otrzyma wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, a od 15. dnia – zasiłek chorobowy z ZUS. Przez cały ten czas nadal wpływa też jego emerytura.
Po ustaniu zatrudnienia: zasiłek NIE przysługuje
Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy niezdolność do pracy przypada po ustaniu tytułu ubezpieczenia (po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy). O ile zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia w określonych warunkach przysługuje byłym pracownikom, o tyle emeryt jest z tej ochrony wprost wyłączony. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia osobie, która ma ustalone prawo do emerytury – tak stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej.
Uwaga! Zasada ta obejmuje także sytuację, gdy choroba zaczęła się jeszcze w czasie zatrudnienia, ale trwa dalej po jego zakończeniu. Za dni po ustaniu umowy emeryt zasiłku już nie otrzyma – pozostaje mu emerytura.
Przykład 2 (choroba po ustaniu umowy): Pani Zofia (emerytka) miała umowę na czas określony, która wygasła 30 czerwca. Zachorowała 10 lipca. Zasiłek chorobowy jej nie przysługuje – ma ustalone prawo do emerytury i nie jest już objęta ubezpieczeniem chorobowym. Otrzymuje wyłącznie emeryturę.
Przykład 3 (choroba na przełomie): Pan Kazimierz zachorował 20 czerwca, w trakcie umowy, która skończyła się 30 czerwca. Niezdolność trwa do 20 lipca. Za okres do 30 czerwca (w czasie zatrudnienia) otrzyma świadczenie chorobowe. Za okres od 1 lipca – już nie, bo po ustaniu tytułu obowiązuje wyłączenie z art. 13.
Emeryt na umowie zlecenia
W przypadku emeryta wykonującego umowę zlecenia ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Oznacza to, że:
- zasiłek chorobowy przysługuje tylko wtedy, gdy zleceniobiorca przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacał składki,
- po ustaniu tytułu (zakończeniu zlecenia) obowiązuje to samo wyłączenie z art. 13 – emeryt z ustalonym prawem do emerytury nie otrzyma zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia.
Trzy sytuacje emeryta w pigułce
Kiedy emeryt ma prawo do zasiłku chorobowego
Wszystko zależy od tytułu ubezpieczenia – i od tego, czy jeszcze trwa.
Emeryt na umowie o pracę
- obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe,
- wynagrodzenie chorobowe do 14 dni (osoby 50+), potem zasiłek z ZUS,
- świadczenie wypłacane razem z emeryturą.
Emeryt na umowie zlecenia
- ubezpieczenie chorobowe dobrowolne,
- zasiłek tylko po przystąpieniu do ubezpieczenia i opłacaniu składek,
- bez zgłoszenia do ubezpieczenia – bez zasiłku.
Po ustaniu zatrudnienia
- wyłączenie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej,
- dotyczy też choroby trwającej dalej po końcu umowy,
- pozostaje wyłącznie emerytura.
182 dni To maksymalny okres zasiłkowy pracującego emeryta – liczony łącznie z wynagrodzeniem chorobowym (270 dni przy gruźlicy lub w ciąży).
Emerytura i świadczenia chorobowe nie wykluczają się w czasie zatrudnienia – wynikają z dwóch różnych tytułów. Wyłączenie działa dopiero po ustaniu ubezpieczenia.
Infografika: Zespół IleL4.pl · Stan prawny: sierpień 2026
Ile wynosi zasiłek i jak długo przysługuje?
W czasie zatrudnienia świadczenie chorobowe pracującego emeryta liczone jest tak samo jak u każdego pracownika:
- 80% podstawy wymiaru (100% w wyjątkach: ciąża, wypadek w drodze do pracy lub z pracy, dawstwo) – szczegółowe wyliczenia znajdziesz w artykule ile wynosi zasiłek chorobowy,
- podstawa to przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy, pomniejszone o 13,71%,
- świadczenie przysługuje przez okres zasiłkowy – maksymalnie 182 dni (270 dni przy gruźlicy lub w ciąży).
Limit 182 dni ma szczególne znaczenie dla osób, które dopiero zbliżają się do zakończenia kariery – o tym, ile można chorować przed emeryturą, piszemy w osobnym artykule.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracujący emeryt dostanie zasiłek chorobowy?
Czy można pobierać emeryturę i zasiłek chorobowy jednocześnie?
Czy emeryt dostanie zasiłek po zakończeniu pracy?
A jeśli choroba zaczęła się przed końcem umowy?
Co z emerytem na zleceniu?
Warto zapamiętać
- W czasie zatrudnienia pracujący emeryt ma prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku – razem z emeryturą.
- Po ustaniu zatrudnienia zasiłek nie przysługuje (ustalone prawo do emerytury – art. 13 ustawy zasiłkowej).
- Dotyczy to także choroby, która trwa dalej po zakończeniu umowy – za okres po ustaniu tytułu świadczenia nie ma.
- Na zleceniu zasiłek zależy od przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
- Świadczenie wynosi standardowo 80% podstawy i przysługuje maksymalnie przez 182 dni.
Podsumowanie
Kluczowe rozróżnienie brzmi: pracujący emeryt jest chroniony jak każdy pracownik, ale tylko dopóki trwa jego zatrudnienie. Choroba w czasie umowy oznacza pełne świadczenia chorobowe wypłacane obok emerytury. Po zakończeniu pracy zostaje już tylko emerytura – zasiłek chorobowy nie przysługuje. Jeśli planujesz zakończenie zatrudnienia w trakcie choroby, weź tę zasadę pod uwagę. W razie wątpliwości co do własnej sytuacji skontaktuj się z ZUS – a szczegóły powiązanych świadczeń znajdziesz w artykułach poniżej.
Źródła:
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 13 – eli.gov.pl
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 92 – eli.gov.pl
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania: zus.pl
Stan prawny: sierpień 2026 r. W indywidualnych sprawach – zwłaszcza przy zbiegu emerytury z różnymi tytułami ubezpieczenia – warto potwierdzić swoją sytuację bezpośrednio w ZUS.
