Dla Pracownika

Wiek emerytalny w Polsce – 60 i 65 lat. Ile lat pracy do emerytury?

Autor: Redakcja IleL4.pl

Opublikowano: 9 lis 2026

Czas czytania: 13 min

W skrócie

Wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) i w 2026 r. się nie zmienia. Osoby urodzone po 1948 r. dostają emeryturę po osiągnięciu wieku bez względu na staż – 20 lat (kobiety) i 25 lat (mężczyźni) okresów składkowych i nieskładkowych to warunek dopłaty do najniższej emerytury, czyli 1978,49 zł. Okresy nieskładkowe, np. L4, wychowawczy czy studia, wlicza się najwyżej w 1/3 okresów składkowych. Od 27 stycznia 2026 r. art. 5a ustawy określa, że ZUS sumuje dni i przelicza je na miesiące po 30 dni.

Wiek emerytalny w Polsce to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – i do samej emerytury nie trzeba ani jednego roku stażu. Ustawa przyznaje emeryturę każdemu urodzonemu po 1948 roku, kto osiągnie wiek emerytalny i ma składki na koncie w ZUS. Słynne 20 i 25 lat pracy decydują o czymś innym: o tym, czy ZUS dopłaci do najniższej emerytury, czyli do 1978,49 zł brutto. Kto ma krótszy staż, dostanie emeryturę tylko z tego, co uzbierał – czasem kilkaset złotych.

Z tego artykułu dowiesz się:

ile wynosi wiek emerytalny i czy w 2026 roku się zmienia,
ile lat pracy trzeba do emerytury – a ile do najniższej emerytury,
co jest okresem składkowym, a co nieskładkowym,
jak ZUS liczy dni i miesiące po zmianie z 2026 roku,
ile masz stażu – z liczydłem.

Wiek emerytalny w Polsce – 60 i 65 lat

Zasadę określa art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: „Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn”. Taki wiek obowiązuje od 1 października 2017 roku, kiedy przywrócono go po kilku latach stopniowego podnoszenia do 67 lat.

Wiek emerytalny osiąga się w dniu urodzin. Kobieta urodzona 10 listopada 1966 roku osiąga go 10 listopada 2026 roku, a mężczyzna urodzony 12 listopada 1961 roku – 12 listopada 2026 roku. Od tego dnia mogą złożyć wniosek o emeryturę.

Ważne! Wiek emerytalny nie zmienia się w 2026 roku ani od 1 stycznia 2027 roku. W Dzienniku Ustaw nie ma przepisu, który by go podnosił, a w Sejmie nie toczą się prace nad takim projektem (stan na listopad 2026 roku).

Wcześniej na emeryturę mogą przejść tylko niektóre grupy – np. osoby z prawem do emerytury pomostowej, górnicy czy nauczyciele, którzy spełnili warunki z Karty Nauczyciela. Osiągnięcie wieku nie oznacza też obowiązku zakończenia pracy – emeryt może pracować dalej, a pracownik przed wiekiem emerytalnym jest chroniony przed wypowiedzeniem przez okres ochronny przed emeryturą.

Ile lat pracy do emerytury – zero, a do dopłaty 20 lub 25

Osoby urodzone po 1948 roku dostają emeryturę z samego wieku – art. 24 nie wymaga żadnego stażu. Wysokość świadczenia zależy od kapitału na koncie i subkoncie w ZUS, podzielonego przez średnie dalsze trwanie życia. Staż ma znaczenie przy dopłacie do najniższej emerytury. Według art. 87 ust. 1 ZUS podwyższa emeryturę do kwoty najniższej, jeśli:

kobieta osiągnęła 60 lat i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat,
mężczyzna osiągnął 65 lat i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat.

Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto (M.P. 2026 poz. 220). Kobieta, która przepracowała 19 lat, nie dostanie dopłaty – jeśli z jej kapitału wyjdzie 1100 zł, tyle właśnie będzie dostawać. Kto zastanawia się, ile wyniesie jego świadczenie, może je oszacować w kalkulatorze emerytury.

	Kobiety	Mężczyźni
Wiek emerytalny	60 lat	65 lat
Staż potrzebny do emerytury	brak wymogu	brak wymogu
Staż potrzebny do dopłaty do najniższej emerytury	20 lat	25 lat
Najniższa emerytura od 1.03.2026 r.	1978,49 zł	1978,49 zł

Okresy składkowe – co do nich należy

Okresy składkowe wymienia art. 6 ustawy. Najważniejsze z nich to:

okresy ubezpieczenia – praca na etacie, umowa zlecenia z obowiązkowymi składkami emerytalną i rentową, działalność gospodarcza z opłaconymi składkami,
okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego (art. 6 ust. 1 pkt 7) – urlop macierzyński i rodzicielski to okres składkowy, a nie nieskładkowy,
czynna służba wojskowa w Wojsku Polskim i jej zastępcze formy (art. 6 ust. 1 pkt 4),
okresy, za które urząd pracy opłacał składki – np. pobierania zasiłku dla bezrobotnych,
służba w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i innych formacjach.

Uwaga! Umowa o dzieło nie jest okresem składkowym, bo nie odprowadza się od niej składek emerytalnych. Przy działalności gospodarczej liczą się tylko okresy, za które składki zostały faktycznie opłacone – zaległości w ZUS mogą obniżyć staż do dopłaty.

Okresy nieskładkowe i limit 1/3

Okresy nieskładkowe wymienia art. 7. To m.in.:

zwolnienie lekarskie – okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, a także zasiłku opiekuńczego i świadczenia rehabilitacyjnego,
urlop wychowawczy – do 3 lat na każde dziecko i łącznie do 6 lat, a przy dziecku z zasiłkiem pielęgnacyjnym dodatkowo do 3 lat,
studia wyższe na jednym kierunku, pod warunkiem ich ukończenia – w wymiarze z programu studiów,
okresy pobierania zasiłku i świadczenia przedemerytalnego.

Okresy nieskładkowe nie liczą się jednak w całości. Art. 5 ust. 2 stanowi, że „okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych”. Kto ma 15 lat składkowych, może doliczyć najwyżej 5 lat nieskładkowych – nawet jeśli studiował 5 lat i był 3 lata na wychowawczym. Jak zwolnienie lekarskie wpływa na kapitał emerytalny, wyjaśniamy osobno w tekście o tym, jak L4 wpływa na staż pracy.

Przykład: Pani Ewa przepracowała na etacie 12 lat i była 6 lat na urlopie wychowawczym z dwojgiem dzieci. Okresy nieskładkowe może doliczyć najwyżej w 1/3 okresów składkowych, czyli 4 lata. Jej staż to 16 lat – za mało do dopłaty, więc w wieku 60 lat dostanie emeryturę wyłącznie z zebranego kapitału.

Infografika w formie klepsydry: górna komora to 12 lat okresów składkowych, przewężenie oznacza limit okresów nieskładkowych do jednej trzeciej składkowych, w dolnej komorze 4 lata wychowawczego są wliczone, a 2 lata poza limitem; staż 16 lat, poniżej 20; obok karty: kobiety 60 lat, mężczyźni 65 lat z przykładowymi datami oraz informacja, że staż 20 i 25 lat nie jest warunkiem emerytury, tylko dopłaty do najniższej emerytury 1978,49 zł — Okresy nieskładkowe przechodzą przez przewężenie 1/3 – kto ma mało lat składkowych, traci część studiów czy wychowawczego.

Jak ZUS liczy dni i miesiące – art. 5a od 2026 roku

Od 27 stycznia 2026 roku sposób sumowania okresów reguluje nowy art. 5a, dodany ustawą z 18 grudnia 2025 roku. Brzmi on: „Przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobno dla każdego z tych okresów, poszczególne lata, miesiące i dni”, a ust. 2 dodaje: „Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych, a sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok”.

W praktyce oznacza to trzy zasady:

Okresy składkowe i nieskładkowe sumuje się osobno – dopiero potem stosuje się limit 1/3.
Niepełne miesiące liczy się w dniach, a sumę dni przelicza się na miesiące po 30 dni.
Gdy w zaświadczeniu podano dniówki robocze, miesiąc to 22 dni robocze, a przed 1981 rokiem – 25.

Dwie krótkie umowy – od 3 do 20 marca (18 dni) i od 5 do 21 października (17 dni) – dają razem 35 dni, czyli 1 miesiąc i 5 dni okresu składkowego.

Liczydło stażu emerytalnego

Wpisz datę urodzenia i okresy pracy oraz przerw. Liczydło zsumuje je według art. 5a, zastosuje limit 1/3 i pokaże, czy masz staż potrzebny do dopłaty.

Ile masz stażu do emerytury?

Art. 5 ust. 2, art. 5a, art. 24 i art. 87 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Data urodzenia

Płeć

OdDoRodzaj okresu

–

Narzędzie poglądowe. Okres liczy się od pierwszego do ostatniego dnia włącznie: pełne miesiące kalendarzowe plus pozostałe dni. Okresy nie mogą się nakładać. Urlop wychowawczy wpisuj najwyżej 3 lata na dziecko i łącznie 6 lat. Ostateczny staż ustala ZUS na podstawie dokumentów.

Emerytura dla osób, które nie pracowały lub mają krótki staż

Emerytura przysługuje każdemu, kto ma w ZUS choćby jedną składkę emerytalną i osiągnął wiek emerytalny. Jej wysokość może być jednak bardzo niska, bo ZUS dzieli zgromadzony kapitał przez średnie dalsze trwanie życia – dla 60-latka to 268,9 miesiąca, dla 65-latka 222,7 miesiąca (tablice GUS dla wniosków od 1 kwietnia 2026 roku). Kapitał 60 000 zł u kobiety w wieku 60 lat to więc emerytura ok. 223 zł brutto.

Osoba, która w ogóle nie pracowała i nie ma składek, emerytury z ZUS nie dostanie. Może wtedy ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej, np. o zasiłek stały, jeśli spełnia kryterium dochodowe.

Przy krótkim stażu warto sprawdzić, czy udokumentowane są wszystkie okresy – zwłaszcza sprzed 1999 roku, które wpływają na kapitał początkowy. Brakujące świadectwa pracy można odtworzyć w archiwach zakładowych, a gdy firma już nie istnieje – w archiwach państwowych lub u przechowawców dokumentacji.

Najczęstsze pytania

Czy umowa zlecenia wlicza się do emerytury?

Tak, jeśli były od niej odprowadzane obowiązkowe składki emerytalna i rentowa – to wtedy okres ubezpieczenia, czyli okres składkowy. Przy dopłacie do najniższej emerytury miesiące, w których podstawa składek była niższa niż płaca minimalna, liczy się proporcjonalnie (art. 87 ust. 3).

Czy urlop macierzyński i wychowawczy liczą się do emerytury?

Tak, ale inaczej. Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego to okres składkowy. Urlop wychowawczy to okres nieskładkowy – do 3 lat na dziecko i łącznie do 6 lat – wliczany najwyżej w 1/3 okresów składkowych.

Czy studia liczą się do stażu emerytalnego?

Tak, jako okres nieskładkowy – nauka w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia studiów, w wymiarze określonym w programie studiów. Też obowiązuje limit 1/3 okresów składkowych.

Czy służba wojskowa to okres składkowy?

Tak. Czynna służba wojskowa w Wojsku Polskim, okresy jej równorzędne i zastępcze formy służby są okresami składkowymi (art. 6 ust. 1 pkt 4).

Czy zwolnienie lekarskie liczy się do emerytury?

Tak, jako okres nieskładkowy – zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy. Wlicza się do stażu w ramach limitu 1/3 okresów składkowych, ale od zasiłku chorobowego nie odprowadza się składek emerytalnych, więc nie zwiększa kapitału.

Czy można przejść na emeryturę bez stażu pracy?

Tak, jeśli urodziłeś się po 1948 roku i masz jakiekolwiek składki w ZUS. Emerytura będzie wynikiem podzielenia kapitału przez średnie dalsze trwanie życia – bez dopłaty do najniższej emerytury, jeśli staż jest krótszy niż 20 lat (kobiety) albo 25 lat (mężczyźni).

Czy wiek emerytalny zostanie podniesiony?

Na listopad 2026 roku nic na to nie wskazuje – w Dzienniku Ustaw nie ma takiej zmiany, a w Sejmie nie ma projektu podnoszącego wiek emerytalny. Obowiązuje 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Warto zapamiętać

Wiek emerytalny to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – w 2026 i 2027 roku bez zmian.
Do samej emerytury staż nie jest potrzebny – 20 i 25 lat to warunek dopłaty do 1978,49 zł.
Umowa zlecenia ze składkami, macierzyński i wojsko to okresy składkowe.
L4, wychowawczy i studia to okresy nieskładkowe – liczone najwyżej w 1/3 składkowych.
Od 27 stycznia 2026 roku ZUS sumuje dni i przelicza je na miesiące po 30 dni (art. 5a).

Podsumowanie

Sprawdź datę swoich 60. albo 65. urodzin – od tego dnia możesz złożyć wniosek o emeryturę, bez względu na liczbę przepracowanych lat. Zanim to zrobisz, policz staż: jeśli brakuje Ci kilku miesięcy do 20 lub 25 lat, dłuższa praca może przesądzić o dopłacie do najniższej emerytury. Zbierz dokumenty z całego życia zawodowego, bo każdy nieudokumentowany okres zmniejsza staż i kapitał. Wiek emerytalny daje prawo do emerytury, ale dopiero 20 albo 25 lat stażu gwarantuje, że nie będzie ona niższa niż 1978,49 zł.

Źródła:

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 5–7, 24 i 87 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749) – eli.gov.pl
Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, art. 12 pkt 1 – art. 5a ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2026 poz. 26) – eli.gov.pl
Komunikat Prezesa ZUS z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury od 1 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 220) – eli.gov.pl
Komunikat Prezesa GUS z dnia 25 marca 2026 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia (M.P. 2026 poz. 319) – eli.gov.pl

Stan prawny: listopad 2026 r. Najniższa emerytura zmieni się przy waloryzacji od 1 marca 2027 r.

Redakcja IleL4.pl

Jesteśmy zespołem ekspertów z wieloletnim doświadczeniem. Na co dzień analizujemy i tłumaczymy zawiłe przepisy prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych (ZUS). Rozjaśniamy gąszcz prawny, aby dostarczać Ci rzetelną, sprawdzoną wiedzę w przystępnej formie.

Zastrzeżenie prawne: Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi wiążącej porady prawnej ani medycznej. Zawsze skonsultuj swój indywidualny problem z ubezpieczycielem, prawnikiem lub lekarzem, aby potwierdzić najnowszą podstawę ustawową.