Karta parkingowa dla osoby z niepełnosprawnością – komu i jak ją uzyskać?

To najczęstsze rozczarowanie w całym systemie orzeczniczym: człowiek dostaje znaczny stopień niepełnosprawności, idzie po kartę parkingową i słyszy odmowę. Powód jest zawsze ten sam – o karcie nie decyduje stopień, tylko konkretne wskazanie wpisane w orzeczeniu, oznaczone punktem 9. Bez niego nie ma karty, choćby schorzenie było najpoważniejsze. Z drugiej strony osoba z umiarkowanym stopniem, która to wskazanie ma, dostanie kartę bez problemu.

Komu przysługuje karta parkingowa

Ustawa wymienia trzy kategorie uprawnionych i jest w tym bardzo precyzyjna. Kartę parkingową wydaje się:

• osobie ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się,
• osobie, która nie ukończyła 16. roku życia, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się,
• placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób z niepełnosprawnością mających znacznie ograniczone możliwości poruszania się.

Ważne! Przy lekkim stopniu niepełnosprawności karta parkingowa nie przysługuje w ogóle – niezależnie od schorzenia i niezależnie od tego, co wpisano we wskazaniach. To granica ustawowa, której powiatowy zespół nie może przekroczyć nawet przy najbardziej przekonującej dokumentacji.

Wskazanie z punktu 9: sedno całej sprawy

Sam stopień otwiera drzwi, ale nie przesądza. Podstawą wydania karty jest orzeczenie wraz ze wskazaniem o spełnianiu przesłanek do uzyskania karty parkingowej – to właśnie ono figuruje w orzeczeniu jako punkt 9. Kartę można dostać na podstawie:

• orzeczenia o niepełnosprawności (dla dzieci do 16 lat),
• orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
• orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień

– ale w każdym z tych przypadków tylko wtedy, gdy zawiera ono wskazanie z punktu 9.

Sprawdzenie zajmuje chwilę: weź swoje orzeczenie i przeczytaj listę wskazań. Jeśli przy punkcie dotyczącym karty parkingowej widnieje „nie spełnia”, karty nie dostaniesz, a wniosek do przewodniczącego zespołu niczego nie zmieni – trzeba wystąpić o nowe orzeczenie, w którym skład orzekający oceni tę przesłankę ponownie. Jak przebiega całe postępowanie, opisaliśmy w artykule o tym, jak uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności.

Uwaga! To najczęstszy błąd przy planowaniu formalności: ludzie najpierw kompletują dokumenty do karty, a dopiero potem sprawdzają orzeczenie. Kolejność powinna być odwrotna. Jeśli w orzeczeniu nie ma punktu 9, cała reszta – zdjęcie, opłata, wniosek – jest bezużyteczna do czasu uzyskania nowego orzeczenia.

Jak uzyskać kartę parkingową

Kartę wydaje przewodniczący powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności – ten sam organ, który wydał orzeczenie, ale w osobnym postępowaniu i na osobny wniosek.

Co przygotować:

• wniosek o wydanie karty parkingowej – co do zasady składany osobiście; za osobę, która nie ukończyła 18 lat, składa go rodzic lub opiekun, a za osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie lub częściowo – odpowiednio rodzic, opiekun albo kurator,
• jedną fotografię 35 × 45 mm, odzwierciedlającą aktualny wizerunek, bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami (wyjątki dotyczą osób z wadami narządu wzroku oraz osób noszących nakrycie głowy zgodnie z zasadami swojego wyznania, o ile takie zdjęcie widnieje w dokumencie tożsamości),
• dowód uiszczenia opłaty za wydanie karty parkingowej,
• do wglądu: oryginał prawomocnego orzeczenia ze wskazaniem z punktu 9.

Opłata za wydanie karty wynosi 21 zł. Ustawa dodatkowo ogranicza ją z góry: nie może przekroczyć 1% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, więc nawet przy zmianie rozporządzenia mówimy o kwocie rzędu kilkudziesięciu złotych, a nie o realnym koszcie.

Dalej sprawa idzie w konkretnych terminach. Jeśli we wniosku są braki, przewodniczący zespołu wzywa do jego uzupełnienia w ciągu 7 dni od doręczenia wezwania – po bezskutecznym upływie tego terminu wniosek pozostaje bez rozpoznania. Jeżeli wniosek jest kompletny, w terminie 30 dni przewodniczący informuje albo o terminie i miejscu odbioru karty, albo pisemnie o odmowie jej przyznania wraz z uzasadnieniem.

Kartę odbiera się osobiście po okazaniu dokumentu tożsamości albo przez osobę upoważnioną – z jej dokumentem tożsamości i pisemnym upoważnieniem. Za osobę niepełnoletnią odbiera rodzic lub opiekun ustanowiony przez sąd, a za osobę ubezwłasnowolnioną – odpowiednio rodzic, opiekun lub kurator.

Kartę wydaje się na okres ważności orzeczenia, jednak nie dłużej niż na 5 lat. Placówka dostaje ją na 3 lata, przy czym na jeden pojazd wykorzystywany do przewozu osób z niepełnosprawnością przypada jedna karta.

Co daje karta parkingowa

Uprawnienie jest węższe, niż sugeruje potoczne „miejsce dla niepełnosprawnych”, ale za to konkretne. Osoba z kartą, kierująca oznaczonym nią pojazdem, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju – w zakresie określonym przepisami o znakach i sygnałach drogowych. W praktyce chodzi o wybrane znaki zakazu, przy zachowaniu szczególnej ostrożności.

To samo uprawnienie przysługuje kierującemu, który przewozi osobę z kartą parkingową – i to jest część, o której często zapominają rodziny. Kartę wydaje się osobie, a nie samochodowi, więc może z niej korzystać każdy, kto tę osobę wiezie, o ile karta jest w pojeździe wraz z nią.

Kartę umieszcza się za przednią szybą pojazdu, a jeśli pojazd nie ma przedniej szyby – w widocznym miejscu w przedniej części, tak by widoczne były zabezpieczenia, numer i data ważności. Schowana do schowka albo położona rewersem do góry nie spełnia swojej funkcji formalnie, nawet jeśli fizycznie jest w aucie.

Czy z kartą parkingową parkuje się za darmo

To pytanie zadaje sobie niemal każdy posiadacz karty i odpowiedź brzmi: nie ma ogólnokrajowego zwolnienia z opłat. Karta parkingowa nie zwalnia automatycznie z opłaty w strefie płatnego parkowania.

Ustawa o drogach publicznych daje jednak radzie gminy prawo wprowadzenia zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi – i wiele miast korzysta z tej możliwości właśnie wobec osób z kartą parkingową. Skutek jest taki, że w jednej gminie zaparkujesz bezpłatnie, a w sąsiedniej zapłacisz normalnie. Zasady sprawdza się w uchwale rady gminy dotyczącej strefy płatnego parkowania, a nie w przepisach krajowych.

Co karta gwarantuje zawsze, to dostępność samych miejsc. Organ zarządzający ruchem, wyznaczając miejsca postojowe na drogach publicznych, w strefach zamieszkania i w strefach ruchu, ma obowiązek wyznaczyć stanowiska dla pojazdów z kartą parkingową w liczbie nie mniejszej niż:

Kiedy karta traci ważność

Ustawa wymienia pięć sytuacji, w których karta przestaje obowiązywać:

1. upływ terminu ważności karty,
2. zgłoszenie utraty karty przez osobę lub placówkę,
3. zwrot karty organowi, który ją wydał,
4. likwidacja placówki, której kartę wydano,
5. śmierć osoby, której wydano kartę.

Ostatni punkt jest wart podkreślenia, bo bywa źródłem poważnych kłopotów. Karta parkingowa nie przechodzi na rodzinę i po śmierci osoby uprawnionej traci ważność z mocy prawa. Dalsze korzystanie z niej to już nie kwestia obyczajowa, tylko wykroczenie.

Kara za posługiwanie się cudzą kartą

Kodeks wykroczeń zawiera osobny przepis: kto, nie będąc do tego uprawnionym, posługuje się kartą parkingową, podlega karze grzywny do 2000 zł. Dotyczy to zarówno używania karty zmarłego członka rodziny, jak i parkowania „na kartę babci”, gdy babci nie ma w samochodzie.

Przykład: Pan Tomasz woził matkę z kartą parkingową na wizyty lekarskie i korzystał z uprawnień zgodnie z prawem. Po jej śmierci zostawił kartę w aucie i dalej parkował na kopertach. Przy kontroli usłyszał zarzut z art. 96b Kodeksu wykroczeń – karta straciła ważność w dniu śmierci matki, a jej dalsze używanie jest wykroczeniem zagrożonym grzywną do 2000 zł.

Pozostałe uprawnienia wynikające z orzeczenia – w pracy, w świadczeniach i w dofinansowaniach – zebraliśmy w artykule o znacznym stopniu niepełnosprawności, a wsparcie na przystosowanie samochodu opisaliśmy przy okazji dofinansowań z PFRON.

Najczęstsze pytania

Podsumowanie

Zanim zaczniesz kompletować cokolwiek, wyjmij orzeczenie i sprawdź jedno pole: czy przy punkcie dotyczącym karty parkingowej widnieje „spełnia”. To zdanie decyduje o całej sprawie i jest jedyną rzeczą, której nie da się nadrobić opłatą ani wnioskiem. Jeśli wskazania nie ma, a Twoja sytuacja zdrowotna wyraźnie ogranicza poruszanie się, wystąp o nowe orzeczenie i zadbaj, żeby dokumentacja opisywała dystans, jaki jesteś w stanie pokonać, a nie tylko rozpoznanie. Jeśli wskazanie masz, reszta to formalność na jedną wizytę. A po śmierci bliskiej osoby kartę trzeba zwrócić – to jedyny element tego systemu, w którym zwłoka kończy się mandatem, a nie tylko utratą uprawnienia.

Źródła:

• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, art. 8 (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1251) – eli.gov.pl
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 6b ust. 3 pkt 9 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 884) – eli.gov.pl
• Rozporządzenie MPiPS z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty parkingowej, § 1 (Dz.U. 2014 poz. 843) – eli.gov.pl
• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, art. 96b (t.j. Dz.U. 2025 poz. 734) – eli.gov.pl
• Rozporządzenie MPiPS w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych, § 5–10 (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1611) – eli.gov.pl
• Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, art. 12a i 13b (t.j. Dz.U. 2025 poz. 889) – eli.gov.pl

Stan prawny: sierpień 2026 r. Opłata 21 zł wynika z rozporządzenia i zmieni się dopiero po jego nowelizacji; ustawowy limit tej opłaty to 1% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok.